— 68 — 



Bij voortduring komt men groepen menschen tegen, die 

 aan een zwiependen draagstok voornamelijk copra naar 

 Kalipoetjang vervoeren — het uitvoerartikel van deze stre- 

 ken bij uitstek — , over de vlakkere gedeelten van den 

 weg in den bekenden dribbelgang van met zware vrachten 

 beladen dragers zich reppend, daarentegen de hellingen 

 met inspanning en in letterlijken zin „in het zweet des 

 aanschijns" stap voor stap beklimmend. 



Opvallend is in deze streken de uitbreiding, welke men 

 allerwege bezig is aan de klappercultuur te geven. Zoo- 

 wel op de randen langs en om, als op de open plekken in 

 de kampoengs en voorts op de tegalgronden ziet men jonge 

 aanplantingen van verschillenden leeftijd; men komt schier 

 geen kampoeng langs, of men ontwaart er kweek- en 

 speenbedden van klapper. Te bejammeren intusschen is 

 het, dat men, door eene verkeerde economie gedreven, om 

 maar zoo spoedig mogelijk voordeel te bekomen, zich hoofd- 

 zakelijk toelegt op de teelt van vroegvruchtgevende varië- 

 teiten, die wel is waar reeds op vier-, enkele welgeslaagde 

 exemplaren zelfs op driejarigen leeftijd product afwerpen, 

 maar dit — naar ons verzekerd werd — ook niet langer 

 doen dan 10 of ten hoogste 15 jaren met eene in hoeveel- 

 heid en hoedanigheid steeds afnemende opbrengst. 



Men laat de noten ontkiemen öf door ze op de welbe- 

 kende wijze twee aan twee aan een reepje van hun eigen 

 buitenschil, hetzij aan boomtakken dan wel aan bamboes, 

 maar dan toch in een beschaduwde plek, te hangen öf door 

 ze, gelijk in Ceylon geschiedt, op kweekbedden op onder- 

 linge afstanden van ongeveer 3 voet uit te leggen. Sommigen 

 houwen eerst nog een stuk van de buitenschil weg nabij 

 de plek, waar de vruchtsteel zat ; men zegt dat dit de ontkie- 

 ming bevordert. O. i. moet dit te ontraden zijn, omdat de 

 kiem, al wordt haar dat gemakkelijker gemaakt, gedwongen 

 wordt, om zich nergens anders dan daar een weg naar buiten 

 te banen. Een dergelijke manipulatie strijdt tegen de natuur. 



Merkwaardig echter is, dat, met het oog op den overlast 



