— 107 — 



Waarom het eene zaad na een bepaald aantal jaren niet 

 meer ontkiemt en een ander, dat geheel op dezelfde wijze 

 bewaard is, wel, bleef tot nog toe een raadsel. Het be- 

 hoeft ter nauwernood vermeld te worden, dat verschillende 

 soorten zich in dit opzicht verschillend gedragen. Zoo zijn 

 er ettelijke gewassen bekend, wier zaden tientallen van 

 jaren bewaard kunnen blijven, terwijl andere reeds na 1 

 seizoen hun kiemvermogen verliezen, niettegenstaande de 

 met de meeste zorgvuldigheid genomen voorzorgsmaat- 

 regelen. Maar ook verschillende variëteiten eener zelfde 

 soort gedragen zich in dit opzicht verschillend. 



Echter niet alle oorzaken, die op het kiemkrachtig blijven 

 invloed uitoefenen, zijn onbekend, zoodat wij in eenige 

 opzichten toch min of meer onze voorzorgsmaatregelen 

 kunnen nemen. 



Vochtige lucht schijnt een zeer slechte invloed uit te 

 oefenen, vooral indien zij vergezeld gaat met tempera- 

 tuursafwisseling, verder schimmels en insecten. Indien 

 deze schadelijke invloeden alle zorgvuldig bestreden worden, 

 kan toch het zaad nog achteruitgaan, zelfs geheel zijn 

 kiemvermogen verliezen, indien men het slechts lang genoeg 

 bewaart. Hieruit moet men dus wel beslissen, öf, dat de 

 ouderdom op zich zelve schadelijk werkt, öf, dat er 

 nog andere, onbekende schadelijke invloeden zijn, öf dat 

 beide het geval is. Het laatste is het meest waarschijnlijk. 



Meer dan eens is het echter gebleken, dat zeer diep 

 onder den grond bedolven zaden vele jaren goed bleven, 

 waaruit men weer zou moeten afleiden, dat eene geringe 

 vochtigheid, gepaard met hoogen ouderdom, voor enkele 

 zaden geen bezwaar is, mits geen andere schadelijke in- 

 vloed in het spel is. 



Toch mag men als regel aannemen, dat hoe ouder het 

 zaad is, hoe minder er van kiemt, en ook hoe onregelmatiger 

 en langzamer het kiemt, zoodat het steeds te verkiezen zal zijn 

 versch zaad te gebruiken. Men vermijde in elk geval overjarig 

 zaad. Door sommige practici wordt verzekerd, dat enkel ge- 



