grondkleur. hier groen, er in den vorm van gras op; eerst 

 daarna komt het moeielijkste werk, de versiering van het 

 geheel, door bloeiende en bladplanten, heesters en boomen. 

 Dit is het materiaal waarmede hij werkt en dat moet hij 

 grondig kennen, om er goede resultaten mede te bereiken. 



Hebben wij boven al wat over kleuren gezegd, over 

 vormen schreef ik in den 3en jaargang van dit tijdschrift 

 1892 een opstel, onder den titel van Aesthetica in den 

 tuinbouw. Voor het gemak van den lezer, zal ik eenige 

 der voornaamste wenken uit dat opstel hier overnemen. 



Ik moet dit echter doen voorafgaan door eene aanhaling 

 uit „van Vlooten's Aeshetica", die het beginsel daarin 

 aangeeft waarop ieder kunstwerk berust, hetzij een schil- 

 derij, een beeld, een gebouw of een tuin. Van vl. zegt: 



„Gelijk eenheid zonder verscheidenheid eentonig en afmat- 

 tend is, werkt verscheidenheid zonder eenheid verwarrend 

 „en verbijsterend en kan evenmin als gene onzen schoon- 

 heidszin of kunstsmaak voldoen. De verscheidenheidsvolle 

 „eenheid moet daarom ordelijk afgedeeld zijn, maar daarbij 

 „evenmin een bepaald getal en maat van deelen, als een 

 „algemeene grens overschrijden. Smelten de deelen van een 

 „geheel bevallig samen, zoo roemen wij die samenstelling 

 „als harmonisch. Harmonie, levendige overeenstemming, 

 „in den ruimsten zin van het woord genomen, is dus een 

 „hoofdvereischte van ieder kunstgewrocht, dat ons in zijne 

 „eenheid en verscheidenheid weldadig zal aandoen." 



Nemen we als voorbeeld de verschillende vormen van 

 boomen, de meeste hebben ronde of rondachtige kronen. 

 Bij de beoordeeling of een boom tot deze groep kan gebracht 

 worden, hebben we er rekening mede te houden, dat de 

 kruinen den normalen vorm eerst krijgen als zij volwassen 

 zijn, vóór dien tijd hebben zij meestal een pyramidale ge- 

 daante. 



Volwassen boomen met ronde kruinen kunnen een schil- 

 derachtig effect maken in het landschap, de omtrek der 

 kruin heeft veelal hier of daar diepe insnijdingen, door het 



