— 172 — 



heden, dan ontwikkelde zich daarin de ziekte wel, hoewel infectie 

 van buiten af uitgesloten was ; terwijl een ander deel der zelfde 

 partij aardappels, in den vrijen grond uitgepoot in een klimaat, dat 

 de ziekte niet in de hand werkte, planten opleverde, die uiterlijk 

 van de ziekte vrijbleven. Bracht men echter oogenschijnlijk ge- 

 zonde bladeren van zulke planten in vochtige, warme lucht en ge- 

 dempt licht — wat de ontwikkeling der ziekte bevordert — dan 

 vertoonden binnen enkele dagen de bladeren weer in hevige mate 

 de aardappelziekte ; een bewijs dus, dat het mijceel van de schim- 

 mel wel in het loof aanwezig was en slechts gunsttger omstandig- 

 heden afwachtte, om zich geheel te ontwikkelen. 



Phijtophthora heeft maar één wijze van voortplanting, door sporen ; 

 deze worden uitsluitend op de levende bladeren der aardappelplant 

 gevormd. Zij behouden slechts kort de kiemkracht; dit bewijst 

 voldoende, dat het uitbreken der aardappelziekte in Europa niet door 

 het overbrengen der sporen veroorzaakt werd. Waarschijnlijk is 

 de besmetting ingevoerd met aardappels uit de Nieuwe Wereld ; 

 op dezelfde wijze is zij uit Europa weer met knollen, zonder dat 

 men er op verdacht was, naar andere landen overgebracht. 



Ook van de verspreiding eener ziekte door middel van bollen 

 kan een voorbeeld genoemd worden. Chionodoxa Luciliae, een bol- 

 plant, werd uit Klein- Azie in Europa ingevoerd ; kort daarop werd 

 een vorm ervan geïmporteerd, die door een zwart hart van de 

 oorspronkelijke verschilde ; later bleek, dat dit zwarte hart veroor- 

 zaakt werd door een zwarte schimmel, die zich in de meeldraden 

 ontwikkelt, terwijl in de zg. stoel van den bol het overwinterend 

 mijceel aanwezig is ; in de jonge bollen, die zich aan de oude 

 vormen, gaat dit mijceel over, zoodat de zoo verkregen planten 

 ook in de bloemen een zwart hart vertoonen. 



In gevallen als dat van de aardappelziekte en van het laatst- 

 genoemde komt het wel eens voor, dat uit aangetaste knollen of 

 bollen jonge ontstaan, die planten opleveren, welke van de ziekte 

 vrij blijven, wanneer de uitwendige omstandigheden den groei van 

 de schimmel niet gunstig waren. Maar de kans op zulke uitzon- 

 deringen is zoo klein, dat het zeer onvoorzichtig zou zijn, knollen 

 of bollen uit te planten, waarvan men weet, dat zij door de ziekte 

 aangetast zijn. 



Een derde bron van gevaar voor het overbrengen van ziekten 

 bestaat in den invoer van levende planten en versche vruchten. 



