— 194 — 



aannemen, dat alleen dan loonende oogsten te bereiken 

 zijn, wanneer naast den plantenwortel nog andere oplos- 

 singsmiddelen voorkomen, en het is buiten twijfel, dat 

 door de aanwezigheid van eene ruime hoeveelheid andere 

 oplossingsmiddelen in den grond, de opbrengst in zeer 

 belangrijke mate vergroot wordt. 



Onder die oplossingsmiddelen moeten in de eerste plaats 

 de humusstoffen, de teelaarde, genoemd worden. De be- 

 kende Fransche natuuronderzoeker G-randeau extraheerde 

 verscheidene grondmonsters met eene zeéi verdunde op- 

 lossing van zoutzuur, om de kalk, waaraan de humusstof- 

 fen in den grond gewoonlijk gebonden zijn, te verwijderen 

 en daarna met ammoniak, zoodat de humus zich daarmee 

 verbond. Dit laatste extract werd ingedampt en bestond 

 het verkregen residu dus grootendeels uit humuszure am- 

 moniak, maar na verbranding bleek de asch van dit 

 residu alle elementen te bevatten, die voor den groei 

 der cultuurgewassen noodzakelijk zijn, en vooral eene 

 ruime hoeveelheid phosphorzuur. Deze waren dus ook 

 oorspronkelijk aan de humus gebonden. Op grond hiervan 

 meende Grandeau, dat de humusstoffen bij de planten- 

 voeding de onontbeerlijke overbrengers zijn van de plan- 

 tenvoedingsstoffen, en verkondigde hij eene theorie, met 

 behulp waarvan hij de vruchtbaarheid van alle bouw- 

 gronden door analyse van de humus meende te kunnen 

 bepalen. Hoewel deze theorie geheel onjuist gebleken is, 

 blijkt uit de genomen proeven toch wel, welk een zeer 

 belangrijke rol de humusstoffen of teelaarde (oudere on- 

 derzoekers spreken steeds van humuszuren) bij de oplos- 

 sing der planten voedingsstoffen in den grond spelen. Bui- 

 tendien mocht zulks ook reeds verwacht worden, op grond 

 van het eenerzijds door de wetenschap vastgestelde feit, 

 dat de cultuurgewassen de anorganische verbindingen uit- 

 sluitend uit den grond opnemen, terwijl anderzijds de 

 praktijk toch uitwees, dat de vruchtbaarheid in zeer hooge 

 mate afhangt van het humusgehalte. 



