- 202 — 



zandgrond een groote kracht om water op te zuigen ; 

 maken zware kleigronden gemakkelijk doordringbaar voor 

 lucht en water; zij verhinderen plotselinge temperatu 

 veranderingen; kortom: hun aanwezigheid is de voorwaarde 

 voor eene goede cultuuraarde. 



Werken daarentegen de anaërobe bacteriën, dan ont- 

 staan de humuszuren, die eene zure reactie hebben. Deze 

 geven aan de aarde juist de tegenovergestelde eigenschap- 

 pen van die, welke wij zooeven voor de neutrale humus- 

 stofifen hebben genoemd, namelijk louter slechte. Zij maken, 

 de aarde ongeschikt voor cultuur. Zulke zure gronden zijn 

 maar al te goed bekend, zijnde moerassen of lage drassige 

 bouwlanden (in Europa soms ook heidevelden). De meest 

 algemeene oorzaak van 't ontstaan van deze is een ai te 

 groote hoeveelheid stilstaand grondwater. Waar dit aan- 

 wezig is, worden alle poricën en tusschenruimten tusschen 

 de aarddeeltjes opgevuld, en de lucht, die anders in de aarde 

 is, wordt verdrongen door water. Er is dan dus geen of zeer 

 weinig vrije zuurstof in de aarde; de aërobe bacteriën 

 vinden de voorwaarden voor hun bestaan niet, en de 

 anaërobionten verwekken humuszuren. Deze hebben nu 

 niet alleen een zeer nadeeligen invloed op de hoogere plan- 

 ten, maar ook op de nuttige aardbacteriën, de aërobe 

 humusvormers, die zeer slecht kunnen leven in een sub- 

 straat met zure reactie. Hoe verder daarom deze zuur- 

 vorming voortgeschreden is, des te moeilijker zal het zijn 

 de aarde in cultuur te brengen, want zelfs al zou men door 

 eene degelijke bewerking van den grond toegang geven 

 aan de lucht, dan zouden toch de humusbacteriën zich 

 niet wel bevinden, zoolang de reactie zuur is. Deze moei- 

 lijkheid is we] bekend bij ontginning van heiden en moe- 

 rassen in Europa. Waar de grond zeer zuur is bestaat dan 

 ook een der middelen tot verbetering, in eene bemesting 

 met mergel of kalk. Waar de toetreding van zuurstof 

 verhinderd wordt door stilstaand grondwater moet dit 

 weggevoerd worden: men moet draineeren, en onder alle 



