— 203 — 



omstandigheden is een sterke en diepe grondbewerking van 

 groot belang voor de humusvorming, en zonder deze zal de 

 vruchtbaarheid der aarde snel en zeker afnemen. 



Tot nog toe hebben wij slechts in het voorbijgaan ge- 

 sproken van het lot der stikstof van de doode planten en 

 dieren in de aarde. Daar de stikstof een bestanddeel van 

 alle levende wezens is, en als eene noodwendige voor- 

 waarde voor het leven onontbeerlijk, is het wel de moeite 

 waard de lotgevallen van deze stof nader te onderzoeken. 

 Ook ten dezen opzichte is de ontleding in een goede 

 neutrale teelaarde of in een slechte zure grondsoort zeer 

 verschillend. 



In de teelaarde worden een groot aantal verschillende, 

 algemeene bacteriesoorten gevonden, die alle met groote 

 energie de organische stikstof in ammoniak kunnen omzetten. 

 Echter kunnen de aardbacteriën clit niet met alle stik- 

 stof doen; een deel, voornamelijk van de doode planten- 

 deelen, blijft bestaan in organischen vorm als een bestand- 

 deel van de humusstoffen. Maar hier vertoont zich nu 

 een beslist voordeel van de teelaarde boven de zure aar- 

 de. In de laatste vindt men zeer weinig bacteriën ; een 

 ammoniakvorming heeft toch plaats, maar deze wordt 

 voornamelijk veroorzaakt door de schimmels, die juist in 

 een zuur substraat goed groeien, maar hier is de ammo- 

 niakontwikkeling bij lange na niet zoo intensief als die 

 der bacteriën, en een veel grootere hoeveelheid stikstof 

 wordt opgehoopt in de zure humusstoffen dan in de neutrale. 



In het algemeen geldt als regel, dat de rijkdom aan stik- 

 stof van humusstoffen des te grooter is, hoe ongunstiger de 

 voorwaarden zijn voor de vorming van teelaarde. Dit is van 

 groote beteekenis voor de praktijk, daar de stikstof van 

 de humusstoffen zoo goed als niet toegankelijk is voor de 

 hoogere planten. 



De ammoniak, die aldus ontstaan is in den grond, kan 

 nu op nieuw worden omgezet in salpeter, door de z.g.n. 

 nitrificatie. Voorwaarde hiervoor is, behalve eene voldoende 



