— 210 — 



Slot-ojimerkingen. 



In het bovenstaande werd aangegeven, welke de voor- 

 deelen zijn van eene degelijke grondbewerking. Eigenlijk 

 zouden deze opmerkingen nu nog aangevuld kunnen wor- 

 den met aanwijzingen omtrent de uitvoering dier bewer- 

 king, maar komen wij daarmee bijna geheel op het ge- 

 bied der praktijk en zouden wij zaken behandelen, die 

 slechts in de praktijk te leeren zijn. Toch meen ik vol- 

 ledigheidshalve enkele punten te moeten aanstippen. t • 



In enkele gevallen, b.v. bij uitzaaiing van kleine zaden, 

 kan het noodig zijn de bovenlaag van den grond zeer fijn 

 te verdeeien om te voorkomen, dat die fijne zaden te diep 

 in den grond raken en daardoor niet zouden ontkiemen, 

 en verloren gaan. Door die buitengewoon fijne verdeeling 

 worden echter ook de grootere ruimten in den grond deels 

 opgevuld en bijna geheel afgesloten, en handelen wij dus 

 in strijd met de hooger verkondigde principes omtrent 

 ruime luchttoevoer. Toch is dit onvermijdelijk om de 

 genoemde reden, en rest ons slechts het kwaad tot een 

 minimum te beperken door, zoodra de grootte der jonge 

 plantjes dit toelaat, den grond tusschen deze zoo spoedig 

 mogelijk weer open te maken met wangkil, tjengkrong,- 

 pantjong, kored of hoe dit klein handgereedschap ook hee, 

 ten moge. 



Van het hoogste belang voor de praktijk is ook de tijd 

 waarop de grond bewerkt wordt, iets wat de inlandsche 

 landbouwer maar al te graag schijnt te vergeten. Deze 

 stelt de bewerking liefst tot het allerlaatste oogenblik uit 

 — waarom zou hij zich onnoodig vroeg soesah op den hals 

 halen? — maar recapituleeren wij in gedachten, waarom de 

 grond bewerkt moet worden, dan blijkt, dat hoe eerder de 

 bewerking na den voorafgaanden oogst geschiedt, hoe groo- 

 ter het nuttig effect zal zijn. Het is toch niet alleen door 

 de bewerking zelve, dat de grond verbetert, maar ook en 

 wel in de eerste plaats door de inwerking daarna van 



