— 229 — 



bindingen, die zich in een zakje van b.v. varkensblaas 

 of perkamentpapier bevindende, en in zuiver water ge- 

 plaatst niet of slechts uiterst langzaam daarin diffundeeren. 

 Volgens van Bemmelen zijn nu deze colloïdale verbin- 

 dingen in staat andere stoffen aan zich vast te leggen, 

 zij 't dan ook betrekkelijk zwak. Deze opgenomen stoffen 

 kunnen nu weer chemische absorptiewerking te voorschijn 

 roepen. Is b.v. eene alkaliverbinding geabsorbeerd, dan 

 zal bij behandeling met eene aardalkali-verbinding een ge- 

 deelte van het alkali uitgewisseld worden tegen aardalkali 

 en omgekeerd. 



Wat den physischen invloed van de humusstoffen be- 

 treft, die voor ons onderwerp van belang zijn, moeten wij 

 vermelden. 



a. De bearbeidbaarheid van den bodem. Uit onderzoe- 

 kingen van Puchner en Schachbasian is gebleken, dat bij stij- 

 gend humusgehalte, de cohaesie van den grond, de adhaesie 

 van den grond, aan de landbouwwerktuigen en de wrij- 

 ving tusschen grond en landbouw werktuigen geringer 

 wordt, en m. a. w. de bearbeidbaarheid wordt gemakke 

 1 ijker. 



b. De humusstoffen zijn in staat zware gronden losser 

 te maken, door de z. g. kruimelstructuur, dat is de vorming 

 van losse aggregaten in de hand te werken. De huma- 

 ten, zijn zelfs in kleine hoeveelheden, in staat klei-, zand- 

 en kalkdeeltjes tot losse brokjes te vereenigen. Reeds 1 pCt. 

 kalk of aluminiumhumaat kan een zwaren grond een 

 zekere, door de vorming van kruimels veroorzaakte los- 

 heid geven, en daardoor de doorlaatbaarheid voor lucht en 

 water te verhoogen. 



c. De verhouding tot water. Bij vermeerdering van het 

 humusgehalte neemt de watercapaciteit van den bodem 

 toe, bij kleigronden echter minder dan bij zandgronden. 

 De verklaring ligt hierin, dat humus een veel grootere 

 watercapaciteit heeft dan grond. Bij kleigronden wordt 

 echter de watercapaciteit verminderd, omdat door de vor- 



