— 235 — 



Van de genoemde variëteiten zijn No. 1 en 2 de meest 

 voorkomende, en ook No. 17, van wege het hooge oliegehalte. 



De klappers worden gewoonlijk op de erven geplant, 

 dus in desa's zelf. Buiten de desa's worden de gronden 

 met pacli beplant en wel tweemaal 's jaars of afgewisseld 

 met verschillende tweede gewassen. De grenzen van ieder 

 erf worden gemeten en uitgezet, om ingeboekt te worden 

 in de desa-registers. Op de grenzen worden paggers gemaakt 

 en op het erf zelf afvoer en draineergoten gegraven. Het 

 laatste is vooral noodig op de vele laag gelegen terreinen, 

 die dikwijls bij regen geheel onder water komen. Verder 

 wordt de oppervlakte in zijn geheel diep omgewerkt en 

 plantklaar gemaakt voor klappers en tweede gewassen. 



Meestal gebruikt de desaman voor bibit klappers van 

 eigen erf afkomstig. Hij neemt daarvoor rijpe vruchten, die 

 hij twee aan twee op den nok van zijn huis of aan takken 

 van boomen hangt, om ze daar te laten kiemen. De tijd van 

 het plukken der klappers voor bibit, moet zoodanig gere- 

 geld worden, dat er in den regentijd geplant wordt. 



Na één of twee maanden — zulks hangt van den graad van 

 rijpte af — beginnen de klappers te kiemen. Soms laat men 

 de gekiemde vruchten op de plaats hangen en doorgroeien, 

 en wanneer zij 4 bladeren hebben of eene lengte van 0,5 a 2 

 M. bereiken naar hunne standplaats over brengen ; in de 

 meeste gevallen volgt men echter de volgende methode. 



Men plukt goede rijpe vruchten, hangt die, zooals boven 

 gezegd is twee aan twee op den nok van het dak of aan 

 takken van boomen en laat ze daar tot ze uit beginnen te 

 loopen, men legt ze dan op den grond, aardt ze zooveel aan, 

 dat ze niet omvallen en brengt er nog wat humus bij. 



Deze methode heeft ten doel, den groei te bevorderen, 

 teneinde de bibit spoediger ter bestemder plaatse te kunnen 

 planten. De bewering van den Javaan, dat de klapper 

 des te vlugger groeit en eerder vrucht draagt, hoe ouder 

 de bibit is tijdens het overplanten, is niet bewezen, en zal 

 door vergelijkende proeven uitgemaakt moeten worden. 



