— 239 — 



De olie wordt op twee verschillende wijzen uit het kiem- 

 wit bereid, de eerste noemt men klentik en de tweede 

 gambloeng. 



Voor de eerstgenoemde wijze, brengt men de vruchten 

 bij elkaar op eene werkplaats, waar het klappervleesch 

 getjoekeld en in een bak met water verzameld wordt, 

 waarin het 12 a 18 uur blijft weeken, nu kan het gemak- 

 kelijker geraspt worden. Daarna neemt men de stukken 

 er een voor een uit en raspt ze fijn. Dit geraspte klapper- 

 vleesch wordt in een mand gedaan, waarvan de bodem van 

 kleine openingen voorzien is, deze wordt op een houten bak 

 geplaatst, die op een houten zesvoet rust; terwijl water 

 in de mand gegoten wordt, staat er een persoon in de 

 mand op de geraspte klapper te trappen, teneinde zoodoen- 

 de de olie er uit te persen. Zoodra men meent dat al de 

 olie uitgeperst is, brengt men de overblijvende ampas in 

 een andere groote mand over, die buiten in de zon en den 

 regen geplaatst wordt. 



De uitgeperste klapperolie die met water vermengd is, 

 komt in bovengenoemde houten bak, fig I, stroomt door 

 een gootje naar een ander vat, waar het water bezinkt, na 

 een of twee uren is zulks voldoende geschied. Door een 

 kraantje onder in het vat aangebracht, kan men het grootste 

 deel van het water weg laten loopen. Het overblijvende 

 klappervet wordt nu ongeveer 2 uren gekookt en daarna ge- 

 filtreerd. Men giet het door een goenizak en de olie is voor 

 gebruik gereed. De onzuiverheden, die in den goenizak ach- 

 tergebleven zijn, bevatten echter altijd nog olie, die er nog 

 uitgeperst wordt. Men plaatst den zak onder een stevige 

 balk, waarvan het eind onder een dwarsbalk van het reeds 

 genoemde toestel wordt geplaatst, hangt men nu aan het 

 andere einde van eerstgenoemden balk wat zware gewich- 

 ten, steenen of dergelijke dan wordt de zak, zoodanig dooi- 

 den balk in den bak geperst, dat de nog overblijvende olie 

 er uitvloeit. De resteerende onzuiverheden worden ge- 

 bruikt voor het maken van gebak enz. 



