— 240 — 



De arapas, die men bij het persen van het geraspte klap- 

 pervleesch heeft verkregen, wordt zoodra de mand vol is 

 nog verder verwerkt, en de olie hieruit verkregen wordt 

 niet geschikt geacht voor keukengebruik maar wel voor 

 machineolie en dergelijke. 



De andere wijze van oliebereiding de z. g. gambloeng 

 geschiedt op de volgende manier. Na getjoekeld te zijn 

 werkt men het klappervleesch in een bak en raspt het, 

 daarna wordt het in manden gelegd, waar het twee dagen 

 blijft en nog een dag in de zon gedroogd, dan brengt men 

 het in een bak met water, waarin het getrapt wordt om 

 het vet er uit te persen, eindelijk komt het in een mand 

 of zak met deksel, om in een perstoestel, zie af beelding II, 

 geperst te worden. De overblijvende ampas wordt één dag 

 gedroogd, gestampt en weer geperst, zoo perst men de ampas 

 gewoonlijk driemaal. De dus verkregen olie wordt in fles- 

 schen gedaan en in den handel gebracht. De ampas eindelijk 

 kan als boengkil of als tempeh van mindere kwaliteit ver- 

 werkt worden, soms dient zij als varkens- of kippenvoer. 



Voor het bereiden van copra worden de noten getjoe- 

 keld en voor het drogen in een laag uitgespreid op rakken 

 of op 1 M. breede bamboebanken. Hier blijven ze naar 

 gelang van het weer 50 a 60 uren, soms wel 5 dagen 

 liggen, want de copra moet goed droog zijn, 's avonds 

 worden ze gedekt met speciaal daarvoor vervaardigde 

 daken, die men er bij regen ook oplegt. 



Het komt niet zelden voor, dat men bij aanhoudend 

 regenachtig weer, de copra niet goed droog kan krijgen, zoo- 

 dat men om niet alles te verliezen, verplicht is er toch 

 nog olie uit te bereiden. 



Gewoonlijk verkrijgt men van 250 klappers 1 picoel 

 copra, waarvan de prijzen naar gelang der kwaliteit van 

 f 6.50 tot f 8.50 varieeren ; terwijl men uit dezelfde hoeveel- 

 heid klappers bijna 2 petroleumblikken olie kan bereiden. 

 De prijzen van deze hoeveelheid olie varieeren tusschen de 

 f 8.— en f 11.— 



