— 295 — 



Yan den boom zijn een aantal tjangkokans gemaakt, ten 

 einde hem in een grooter aantal te bezitten. 



Eene afbeelding, welke ik aan de welwillendheid van 

 den heer Huismans dank is hierbij gevoegd. 



XVI. 



Is het aftappen der Hevea's nadeelig voor den Vruchtdracht ? 



Hoewel het aantal ondernemingen, welke Heveazaden 

 verkoopen, op Java nog zeer beperkt is, zal het niet lang 

 meer duren of wij zullen in eigen behoefte kunnen voor- 

 zien en behoeven dan niet meer bet plantmateriaal uit de 

 Straits of Ceylon te betrekken, zooals nu nog het geval is. 

 Voor hen, die zich op zaadproduktie toeleggen, kan het 

 nuttig zijn, hier de ervaring mede te deelen, betreffende 

 den invloed van het aftappen op den vruchtdracht. Sedert 

 den aanplant van 1883 in den Cultuurtuin geregeld elk 

 jaar wordt afgetapt, dragen die boomen aanzienlijk min- 

 der vrucht dan voor dien tijd. De boomen, welke bekend 

 zijn om hun grooten caoutchoucrijkdom en welke vóór de 

 aftapping geregeld vruchten droegen, dragen nu zoo goed 

 als geen vruchten. De heer Dinet deelde mij mede, dat ook 

 hij waargenomen heeft dat het aftappen van den aan- 

 plant te Soebang de vruchtdracht heeft doen verminderen, 

 zoodat om deze reden besloten is de aanplant in dit jaar 

 niet te tappen. Hetzelfde werd mij medegedeeld van eene 

 onderneming in de Preanger, waar ook om den vrucht- 

 dracht de boomen niet meer getapt worden. Op Ceylon 

 deed men dezelfde ervaring op. De directeur van den 

 botanischen tuin aldaar, de heer Willis deelde daarom- 

 trent het volgende mede „wat betreft de zaden van 

 getapte boomen zoo is mijne ervaring, dat wij wel minder 

 zaad krijgen als er getapt wordt, doch de zaden zijn 

 over 't geheel even goed als anders. In sommige jaren 

 schijnt ons zaad beter te zijn dan in andere, maar voor 



