— 308 — 



De bevruchting geschiedt door vrouwen; zooals bekend 

 is, wordt de helmknop met een stokje opgelicht en met den 

 vinger op den stempel gedrukt. Om goed ontwikkelde 

 vruchten te krijgen, worden er niet meer dan ongeveer 

 8 aan een tros gelaten ; de meerdere verwijdert men. Zij 

 worden geoogst, zoodra zij aan den top beginnen geel te 

 worden, hetgeen ongeveer 10 maanden na de bevruchting 

 plaats heeft. Na eerst 10 seconden in kokend water ge- 

 houden te zijn, legt men ze tusschen flanel in de zon te 

 drogen, totdat ze beginnen bruin te worden; de verdere 

 droging heeft dan buiten de zon plaats. Ten slotte worden 

 zij met flanel gewreven. 



Te droog mogen de vruchten niet zijn; het meest ge- 

 wild voor den handel schijnt e'en pond van 90 stuks te 

 zijn. De eerste soort gaat gewoonlijk naar Duitschland. 



De tuinen zagen er over het algemeen goed uit, doch 

 het leek er mij wat te bedompt ; misschien dat daaraan 

 gedeeltelijk het vrij veel voorkomen van ziekte, waardoor 

 de vruchten verrotten, moet worden toegeschreven. 



Een andere belangrijke vanieljetuin is die van Sarif Moesa, 

 gewezen sultan van Pontianak, die ongeveer 7 bouw met deze 

 orchidee beplant heeft en gelegen is in de desa Tjiparang. 

 De behandeling is ongeveer als bij den heer Pieters, aan 

 het onderhoud wordt minder zorg besteed. Voor een deel 

 waren de planten oud en niet zeer krachtig meer, doch de 

 schaduw was hooger en de planten kregen meer licht. 

 Cacao was ook hier de schaduwboom. 



Overigens is alles in handen van desalieden, die de 

 vruchten reeds plukken als zij nog slechts 6 a 7 maanden 

 oud zijn, wat met de onverschillige bereidingswijze een 

 zeer minderwaardig produkt oplevert. 



J. J. Smith. 



