— 354 — 



zich neder bij de onvolmaaktheid van onze kennis, maar 

 met de stille gedachte dat al wisten wij niet hoe, toch 

 een of ander orgaan een zekere doelmatigheid moest bezit- 

 ten voor het individu. 



Toen echter Darwin met zijn onderzoekingen, speciaal 

 in zijn werk over het ontstaan der soorten, een nieuwen 

 weg wist te wijzen aan het onderzoek der levende natuur, 

 geraakte de teleologische opvatting op den achtergrond 

 en was het „de strijd om het bestaan" die als verklaring 

 moest dienen voor vorm en voorkomen van de meest 

 uiteenloopende organen en verrichtingen der levende wezens. 



Het aantal van nakomelingen, dat in staat is van zekere 

 plant b.v. om het leven te behouden, is betrekkelijk gering 

 in vergelijking tot het groote aantal, dat zich zou hebben 

 kunnen ontwikkelen, indien elk ei of zaad zich tot een 

 volwassen individu had kunnen vormen. „Het zal nu af- 

 hangen van omstandigheden welke exemplaren van een 

 soort het zoover brengen; in het algemeen kan gezegd 

 worden, dat die, welke het doelmatigst ingericht zijn, de 

 meeste kans daartoe hebben. Zoodoende vernietigt de 

 natuur niet alleen het ondoelmatige, maar werkt zij het 

 doelmatige in de hand." 



Prof. Went wijst er op, dat op deze wijze dus een schijn- 

 baar natuurlijke verklaring zou gegeven zijn van de doel- 

 matigheid in de levende natuur, en is het best te begrijpen, 

 dat deze leer meer ingang vond, dan die der teleologen 

 die de doelmatigheid alleen zochten voor het individu zelve. 



Er kwamen echter reeds vrij spoedig twijfelaars, welke 

 bedenkingen begonnen te opperen, want zou men op deze 

 wijze alles willen verklaren, dan stond men reeds spoedig 

 voor raadsels, die een algemeene toepassing van den regel 

 niet mogelijk maakten en, daarmede de voornaamste basis 

 aan de bewijsvoering ontnamen. 



Prof. Went zegt dan ook. „Het komt mij voor, dat 

 men zich op een hellend vlak bevindt bij dergelijke beschou- 

 wingen, ten eerste omdat de doelmatigheid zelden door 



