— 357 - 



Prof. Went zegt zeer terecht: „Maar botanici, die langer 

 in de tropen verblijven, worden sceptisch, naarmate zij 

 allerlei omstandigheden beter leeren kennen; zij gaan de 

 publicaties van verschillende van die kortstondige gasten 

 aan een kritiek onderwerpen, waardoor er dikwijls weinig 

 van overblijft, hoeveel geest er ook uit die geschriften 

 moge blijken." 



Ook de anatomische bouw van plantendeelen heeft dik- 

 werf tot dergelijke beschouwingen over de meer of min 

 doelmatige inrichting van zulke orgaan-deelen ten gevolge 

 gehad, en lieten de voorstanders van de leer der doelmatig- 

 heid zich daarbij door hun vooropgezette meening dikwerf 

 op een dwaalspoor brengen. Zulks was o.a, het geval 

 met het voorkomen van huidmondjes op zekere planten- 

 deelen, en meende men, dat het eigenaardig voorkomen 

 van die huidmondjes in inzinkingen van de opperhuid, in 

 verband zou staan met een betere regulatie van het ver- 

 dampingsvermogen van het plantenorgaan, en dus die plaat- 

 sing doelmatig moest worden geheeten. Nu hebben andere 

 onderzoekingen aangetoond, dat een zelfde plaatsing van 

 huidmondjes ook voorkomt bij plantendeelen, waar zulk een 

 ingezonken plaatsing geen nut heeft, die, past men daarop 

 dezelfde redeneering toe als zooeven, zeker ondoelmatig moet 

 geheeten worden. Men staat dus voor het feit, dat men of 

 de geheele redeneering over meer of mindere doelmatigheid 

 moet laten vervallen, öf wel moet aannemen, dat in het 

 eene geval de inrichting doelmatig is, in het andere geval 

 zulks het geval niet is. 



Ook op het gebied van de bevruchting der bloemen 

 en daarbij van de instandhouding der soort, is een ruim 

 veld gevonden, om beschouwingen te houden over de doel- 

 matigheid waarmede de bloemen waren ingericht, om door 

 insectenbezoek een kruisbevruchting in de hand te werken, 

 of wel tegen te gaan, wanneer men zulks meer in het 

 belang der soort rekende. 



Nu is echter juist een paar jaar geleden aangetoond, 



