— 375 — 



van 300 bladeren 3. 4. 5. en 6. hooger is dan bij de overeen- 

 komstige van de vorige proef Waaraan dit is toe te schrijven is 

 voorshands niet bekend. 



Uit dit onderzoek volgt echter dat, daar de gewichtstoename 

 van het blad na het 3 a, 4 blad niet meer ten goede komt aan 

 de hoeveelheid olie, men goed zal doen de planten wanneer zij 5 

 bladeren bezitten, te snijden. 



Van de verkregen olie werd het draaiingsvermogen bepaald. 



Gevonden werd in een buis van J / 4 dM. lengte: 

 No. 1 — 26°45 / 



2 -25°42' 



3 —26o31' 



4 -25°14 



5 -25n' 



De olie in het groot uit een hoeveelheid blad, dat dus ook de 

 oudere bladeren bevatte, draaide 25° 46' naar links, zoodat hier 

 wel uit volgt, dat de olie bij het ouder worden van het blad niet 

 of maar weinig van draaiingsvermogen verandert. 



Vervolgens werd nog het oliegehalte van de stelen bepaald. 



100 gr. plantmassa bestond uit ongeveer 66 gr. blad en 34 gr. stelen. 



De stelen werden verdeeld in het sappige en het houtige gedeelte. 



De eerste gaven 0.3 cM 3 . olie uit 100 gr droge stof (100 gr. versch 

 = 14.7 gr. droog), de laatste 0.07 cM 3 olie uit 100 gr. droge stof 

 (100 gr. versch — 30 gr. droog). 



Hieruit volgt, dat bet de moeite niet loont de stelen mede 

 te destilleeren en men hen beter voor plantmateriaal kan gebruiken» 



Ook de wortels bezitten olie. 100 gr. droge stof gaven 0.75 

 cM 3 , welke olie gedeeltelijk in water bezinkt en dus een andere 

 samenstelling heeft als die uit de bladeren bereid. 



De olie uit versch blad bereid, schijnt niet gebruikt te kunnen 

 worden. Volgens Gildemeister en Hoffmann (Die Aetherischen 

 Oele, bl. 856) laat men in Singapoer het blad bijna droog worden, 

 stapelt het daarna op hoopen en laat het zwak fermenteeren, waar- 

 bij de temperatuur stijgt. Hierover zal binnen kort iets medege- 

 deeld worden. Ook wel vermengt men het blad van de Singapoer 

 patchouli met dat van de Java dilem. Door beide bewerkingen 

 zou de geur verbeterd worden. 



De volgende tabel geeft de physische constanten van de oliën 

 der 3 patchoulivarieteiten, welke hier bekend zijn. 



