— 397 — 



En dat er werkelijk alleszins aanleiding bestaat, opbrengst van 

 katoencultuur en opbrengst der inlandsche belasting met elkaar te 

 vergelijken, blijkt hieruit, dat de Palembanger zijn rijst teelt als 

 voedingsgewas, en zijn katoen ter betaling zijner belasting, en zuo 

 mogelijk ter voldoening aan verdere kleine behoeften. 



Het behoeft eigenlijk niet gezegd, dat dit een schematiseering van 

 den toestand is, welke in sommige streken wijzigingen ondergaat door 

 de geaardheid van den bodem en door het inheemsen zijn van andero 

 cultuur als peper, widjen en koffie, of het aanwezig zijn van andere 

 bronnen van inkomsten als die van boschproducten en visscherij. 



Uit het voorgaande blijkt duidelijk, dat er van eene intensieve 

 verwerking van het product der katoencultuur in Palembang nog 

 geen sprake is. 



Laten we slechts een paar punten daaromtrent aanstippen. 



Ginning van de ruwe katoen ter hoofdplaats zou de tran- 

 sportkosten minstens tot op een derde van de tegenwoordige terug 

 brengen, daar het ruwe product ongeveer een derde van z'n ge- 

 wicht lint geeft, dat buitendien, al was het slechts primitief, ge- 

 makkelijk geperst zou kunnen worden, 



In een desbetreffend schrijven wijst de Ned. Consul te Kobe er 

 op, hoe onpractisch het is de katoen van Palembang ongegind in 

 Japan in te voeren, niet alleen om de hoogere transportkosten, maar 

 ook, omdat de waarde van het product daalt, door de nieuwe be- 

 werking, welke het in Japan moet ondergaan en het buitendien 

 door het olierijke zaad gemakkelijk gevlekt wordt. Hij geeft daarbij 

 als zijne meening te kennen, dat de inlander wel zou doen zich 

 jn China (b. v. Shanghai) goedkoope gintoestelletjes aan te schaffen* 



Dergelijke instrumenten zouden misschien in Palembang één of 

 meer, al naar de behoefte en de capaciteit van het toestel, aan de 

 doesoen's verstrekt kunnen worden. 



De nu verbouwde hoeveelheid katoen levert meer dan voldoende 

 zaad voor een oliefabriek en het meel zou vooral voor de streken 

 waar geen vee is, en dat zijn juist de voornaamste katoenstreken, 

 een niet te versmaden meststof kunnen zijn. 



Volgens het oordeel van terzake deskundigen, zou het mogelijk 

 zijn bij verwerking eener dergelijke hoeveelheid zaad, de katoenolie 

 te zuiveren en naar Europa te exporteeren, wat b, v. bij de geringe 

 hoeveelheid, die thans te Semarang verwerkt wordt, niet mogelijk 

 is. De betere katoenolie wordt daar eenvoudig gemengd met kapok- 



