— 443 — 



Hales, wiens bekende onderzoekingen over het sapvervoer 

 in het inwendige der plant een geheelen omkeer teweeg 

 brachten in het inzicht der levensfuncties der plant^ 

 meent eveneens, dat kanker bij de boomen te wijten is 

 aan dergelijke stoornissen van het vervoer der levenssappen 

 der boomen. 



Duhamel meent, dat deze gezwellen te wijten zouden 

 zijn, aan vorstschade. Met de beide laatste onderzoekers 

 ziet men nu het onderzoek der plantenziekten een nieuw 

 tijdperk intreden, vroeger toch gepaalde men er zich toe 

 een beschrijving en een naam te geven aan de ziekte- 

 verschijnselen, terwijl nu op grond der betere inzichten, 

 die men allengs had verkregen over den inwendigen bouw 

 der plant, men ook de oorzaak der ziekteverschijnselen 

 trachtte op te sporen. Met Hales en Duhamel werd 

 dan ook het veld der experimenteele physiologie betreden 

 en daarmede ook op het gebied der ziekteleer der planten 

 den weg gebaand tot proefneming, om na te gaan wat de 

 oorzaak der ziekte was en in hoeverre deze zoude zijn weg 

 te nemen of wel te genezen. 



Gelijktijdig, dat de experimenteele physiologie zich dus 

 baan begon te breken, ontwikkelde zich dus ook de plan- 

 tenpathologie en begon men zelfs de verschillende ziekten 

 in een soort van systeem te brengen, naar gelang der 

 oorzaken. Tournefort was de eerste die in 1705 een 

 dergelijke systematische indeeling ti achtte te geven, welk 

 voorbeeld al spoedig door een Zwitser Zwinger werd ge- 

 volgd. Hun systeem was in hoofdzaak gegrond op het 

 idéé, dat de ziekten hun oorzaak moesten vinden in stoor- 

 nissen in het vervoer der sappen in het inwendige der 

 planten, en werd daarop o.a. door laatstgenoemde onder- 

 zoeker gebaseerd een onderscheid der ziekten, welke op 

 uitwendige oorzaken berustende, een stoornis in het 

 sapvervoer tengevolge hadden; terwijl een andere rubriek 

 de ziekteverschijnselen omvatte, welke op inwendige oorza- 

 ken waren terug te voeren, doordat er geen sap kon 



