— 449 — 



mate schoon geschraapt. Uit de toegebrachte wonden begint na on- 

 geveer 8 dagen een geelachtig vocht te vloeien ; onder den invloed 

 van licht en lucht gaat de gele kleur over in een bruinachtige en 

 na een maand zijn de gestolde benzoëdruppels in het vocht waar- 

 neembaar. De massa blijft echter kleverig en is eerst na l \ maand 

 voldoende hard om te kunnen worden ingezameld. Het eer- 

 ste product en ook dat, hetwelk zich in de volgende periode 

 van drie maanden afscheidt, is van geringe waarde, zoodat men 

 zich bepaalt tot het voorzichtig verwijderen ervan met de parang. 



Drie maanden na het maken van de^eerste insnijdingen worden 

 4 cm. boven elk der bestaande en 40 cal. boven de bovenste, nieuwe 

 inkepingen gemaakt en ook de hars, die daaruit vloeit wordt ge- 

 woonlijk niet ingezameld. Zes maanden na de eerste bewerking 

 en vervolgens ieder keer drie maanden later, maakt men nieuwe 

 insnijdingen 4 cm. boven de bestaande; terwijl het aantal origi- 

 neele insnijdingen telkens met drie (boven iedere rij één) wordt 

 vermeerderd, door 40 cm. boven de hoogste insnijding een nieuwe 

 inkeping te maken Is de ruimte tusschen twee der oorspronkelijke 

 insnijdingen (dus 40 cm.) volgekerfd, dan begint men een weinig 

 links of rechts van de bestaande rij opnieuw. Tot het bewerken 

 van het bovenste deel van den stam komt men gewoonlijk niet, 

 omdat voor dien tijd — zooals gezegd op 17 a 19 jarigen leeftijd — 

 de boom uitgeput is. 



De insnijdingen worden somtijds in eene andere volgorde aan- 

 gebracht. Men begint n.1. wel de eerste maal drie rijen (bij dikkere 

 boomen vier) van 5 insnijdingen te maken, de onderste 8 cm. boven 

 den grond, de vier andere telkens 40 cm. hooger, terwijl de tweede 

 bewerking daarin bestaat, dat na twee maanden 4 cm. onder de 

 bestaande inkepingen nieuwe insnijdingen worden gemaakt. Eerst 

 met de vijfde maand maakt men insnijdingen boven de oorspronkelijke 

 wonden, doch overigens is de wijze van behandelen dezelfde als 

 bij de eerst beschreven methode. Of de eene voordeel biedt boven 

 de andere is niet bekend. 



Na den derden keer, dat verwonding plaats heeft, neemt de op- 

 brengst toe en wordt gedurende de eerste drie jaren steeds over- 

 vloediger, blijft dan een tijd lang constant, om ten slotte langzamer- 

 hand af te nemen tot de boom uitgeput is en sterft. Van boomen, 

 die niet genoeg opleveren, worden de wortels — zoowel de boven- 

 als ondergrondsche — bekapt, alleen met het doel om de plant te 



Teysm. XVII. 29 



