— 450 — 



verwonden, aangezien de in den grond uitvloeiende benzoë niet 

 wordt ingezameld. De meerwaardige menjan is bij het uitvloeien 

 zeer kleverig en hecht zich in lange strepen aan de schors, tot op 

 den bodem toe, zoodat men den stroom zelfs kan opvangen in 

 tegen den boom geplaatste bamboe-kokers. Hoe overvloediger de 

 uittreding van benzoë is, des te dikker wordt natuurlijk de laag 

 en des te hooger waarde krijgt het product, omdat een groote 

 hoeveelheid kan worden afgenomen, die vrij is van bastvezels. 



Telkens anderhalve maand na het maken van nieuwe insnijdingen, 

 wordt de afgezette menjan afgestreken met de parang, een scherp 

 stuk bamboe, of een stuk blik. De laag van beneden naar boven 

 afnemende, wordt zorg gedragen, dat het werktuig niet doordringt 

 tot de schors. Dit product, dat vrij is van bastvezels, is de menjan 

 poetih. 



Vijftien dagen later wordt de tweeds soort ingezameld; bij het 

 afnemen van die laag, waarbij weer de parang van beneden naar 

 boven wordt bewogen, moeten noodwendig bastvezels worden me- 

 degenomen, waardoor de waarde van het product belangrijk ver- 

 mindert. 



Een maand na het afnemen van de tweede kwaliteit, wordt de 

 bast met de parang van boven naar beneden afgeschraapt. Het 

 op die wijze verzamelde product bestaat uit schors met kleine hoe- 

 veelheden benzoë en is dus minderwaardig. Dadelijk nadat deze 

 laatste inzameling is afgeloopen, worden de nieuwe insnijdingen 

 gemaakt. 



De vraag, op welke wijze de menjan wordt verkregen en welke 

 tijd vau het jaar voor de inzameling het meest geschikt wordt 

 geacht, is met het voorgaande — dat ontleend is aan een in 1890 

 door den toemaligen controleur van Moesi-llir, den Heer L.M. Vonck, 

 in het Tijdschrift der Nederlandsche Maatschappij tot bevordering 

 van Nijverheid gepubliceerd opstel — vrij wel beantwoord. De 

 wijze van behandelen heeft in de 16 jaren, die sedert zijn verloopen, 

 naar het schijnt geen verandering ondergaan. Men oogst het ge- 

 heele jaar door; van afspoelen door regen van de menjan, die 

 uitmunt door kleverigheid is geen sprake ; wel zwelt in den natten 

 tijd de boezoë somtijds op tot blazen. Dat alleen in den Oost- 

 moesson zou worden ingezameld, zooals somtijds wordt beweerd, is 

 in het algemeen genomen onjuist: dit is alleen hier en daar in 

 het Palembangsche het geval en is het gevolg van de ervaring, dat 



