— 477 — 



die op de eene plaats welig groeien, zullen op een andere 

 kwijnen of ten minste minder goed gedijen. Het ligt voor 

 de hand, dat in de heete kustplaatsen een andere vegeta- 

 tie bestaat dan in het hooggebergte, maar een veel ge- 

 ringer verschil is dikwijls al voldoende voor sommige ge- 

 wassen, om aanzienlijke veranderingen in groei te vertoo- 

 nen. Zoo ziet men te Batavia nog al veel in de tuinen 

 prachtexemplaren van Pisonia alba Spanogh; een groote 

 boomachtige heester, daar bekend onder den naam van 

 kohl Banda, wel verbasterd tot kohl Blanda. Volgens 

 Rumphius is de plant in de Molukken overal bekend, ech- 

 ter uitsluitend in de benedenlanden ; in het gebergte treft 

 men haar niet aan, ook op Celebes zou zij in het wild 

 groeien en op Bima en Bali wel aangeplant worden onder 

 den naam van Moluksche kool of sajoer poeti, op Banda 

 heet zij Talla. 



Zooals ik boven zeide, ziet men er te Batavia pracht- 

 planten van, vrij hoog, meer gelijkende op een kleinen 

 boom dan op een heester, dikwijls in een zuiveren pyra- 

 midalen vorm, tot op den bodem toe vertakt, de bladeren 

 zijn groot en gaaf, geelachtig groen en de jongere lichtgeel, 

 bijna wit, kortom het is een bijzonder fraaie boomheester. 

 De plant kan door stekken gemakkelijk voortgekweekt wor- 

 den ; een stevige tak, in den grond gestoken, bewortelt 

 spoedig en groeit tamelijk snel tot een krachtige heester 

 op. Een mooie combinatie krijgt men door de z.g. roode 

 bruidstranen, Antigonon leptopus er in te laten klimmen. 

 De schitterend roode bloemen van genoemde klimplant 

 vormen een heerlijk contrast met de groote lichtgele bladeren 

 van Pisonia alba 



Plant men nu een stek of zelfs een reeds ontwikkelde 

 heester van deze Pisonia te Buitenzorg, dan zal hij wel 

 bewortelen, maar in negen van de tien gevallen blijkt het 

 een kwijnend exemplaar, dat niet in vergelijking kan komen 

 met individuen van dezelfde soort te Batavia. Een enkel T 

 zeldzaam exemplaar ziet er dragelijk uit. Trouwens te 



