— 512 — 



blijken, dat veelal wordt geplant op hellingen, waar geen sprake 

 is van terrasaanleg. 



Toch worden de planten niet weggespoeld, of hun wortelstelsel 

 door hevige regens blootgelegd. In lager gelegen bergstreken, 

 waar de regenval zooveel heviger is. heeft men hiermede dikwerf 

 rekening te houden. 



Windschade schijnt eveneens weinig voor te komen, wat ook wel 

 te danken zal zijn aan de beschutte ligging der tabaksaanplantingen 

 op de berghellingen. 



Gronbezit. De wijze van grondbezit is vooral bij de inlandsche 

 tabaksteelt van veel invloed op de meer of min intensieve wijze, 

 waarop de cultuur gedreven zal worden. Het laat zich best 

 begrijpen, dat b.v. in streken, alwaar het grondbezit communaal 

 is met wisselende aandeelen. de tijdelijke bezitter van zulk een 

 grond weinig of geen moeite zal doen, om b.v. door bemesting 

 verbetering in het hem toebedeelde stuk grond te brengen. "Wanneer 

 hij nog iets in deze richting doet. zal het juist zooveel zijn, 

 dat het effect verdwenen is tegen het tijdstip, dat een nieuwe 

 verdeeling der gronden zal moeten geschieden. 



In het gebied van den Dieng is het grondbezit z. g. communaal 

 met vaste aandeelen z. g. tanah boeda. Tot deze communale gron- 

 den behooren alle gronden, welke geregeld in ontginning zijn. 



Toen het aantal der landbouwers in de desa te groot werd en 

 het aandeel daardoor per hoofd te klein zoude worden, is men 

 ook de hooger gelegen en steilere helliDgen gaan ontginnen. Deze 

 ontginningen, waartoe een enkel persoon al zijn moeite en kosten 

 beschikbaar stelde, worden bezeten in erfelijk individueel bezit „ta- 

 nah jasa'\ In de laatste tijden zijn echter geen nieuwe ontginnin- 

 gen meer aangelegd kunnen worden, door het ontbreken van geschikte 

 gronden. 



Het bezit per hoofd is in de tegenwoordige omstandigheden 

 meestal nauwelijks een bouw. Bezit men grooter oppervlakte, dan 

 laat men meestal een gedeelte gedurende zekeren tijd braak liggen. 

 Naarmate de gronden jaarlijks of afwisselend met braakligging be- 

 plant worden, maakt men onderscheid tusschen z. g. tegal a en b, 

 de eerste zijn voor gemiddeld f 12 per jaar in de landrente aan- 

 geslagen, terwijl voor de tegal b, gemiddeld f 8 wordt betaald. 



Sommige gedeelten van de Dieng-sireek munten boven de andere 



