— 520 — 



met den Oostmoesson en de overige beplantingen van de vel- 

 den der inlandsche bevolking aldaar. 



Somtijds gebeurt het, dat voor den aanleg dezer kweekbedden 

 door degenen, ten wiens behoeve de bedden worden aangelegd, tevens 

 de benoodigde hoeveelheid zaad wordt verstrekt. Meest gebruikt 

 men echter het zaad afkomstig van planten geteeld in de Diëng 

 zelve. 



Zooals reeds gezegd, worden deze bedden aangelegd in een ander 

 seizoen dan de eerste soort en wel in een tijd, dat men minder 

 den invloed van regen heeft te duchten. In verband hiermede 

 heeft men dan ook meestal geen afdaken op deze kweekbedden 

 en meent men dat, door de bibit reeds van af haar jeugd te 

 wennen aan zonneschijn en andere weersinvloeden, men sterker en 

 krachtiger bibit krijgt, welke beter bestand is tegen het transport. 



Overigens worden deze kweekbedden op geheel dezelfde wijze 

 behandeld en onderhouden als die, welke de bibit moeten leveren 

 voor den eigen aanplant. 



Deze verkoopsbibit wordt geacht de geschikte leeftijd te hebben 

 voor den verkoop, wanneer de plantjes zelve nauwelijks 10 

 centimeter groot en dus de bladen nog vrij klein zijn. Doordat 

 deze bibit steeds in den vollen zon heeft gestaan, is de habitus 

 der plantjes vrij gedrongen. 



Zij worden verkocht in bundels van 1000 stuks, welke tezamen 

 worden verpakt in eenige koolbladen. Zulk een bundel van 1000 

 stuks bibit behaalt op de plaats van verkoop gemiddeld 33V2 cent, 

 hierbij is dus gerekend de kosten van transport, en is dus de prijs 

 niet hoog te achten. 



Op meerdere plaatsen op Midden Java vond ik deze gewoonte, 

 om bibit van elders te betrekken en wel voornamelijk uit het ge- 

 bergte. Wat de reden is, dat men aan zulke bibit de voorkeur 

 geeft, boven eigen geteelde, is niet recht duidelijk. Men be- 

 weert, dat dergelijke bibit sterker is en beter tabak geeft. Wel- 

 licht is ook een der redenen dezer bibithandel, dat men hierdoor 

 eerder de tabaksaanplant kan beginnen dan wanneer men 

 moest wachten op de eigen geteelde bibit. 



In den regentijd toch kost de teelt van tabaksbibit veel zorg en 

 dikwerf teleurstelling. Dat het echter wel mogelijk is zelf in der- 

 gelijke streken ook bibit te telen, bleek o a. op een der demon- 

 stratievelden. In het district Tegalredjo werd op het demon- 



