— 521 — 



stratieveld te Pakis, ook tabak geteeld en daartoe eigen kweek- 

 bedden aangelegd, die zeer goed slaagden. Ook in kwaliteit 

 stonden de planten, welke hieruit geteeld werden in niets ten 

 achter bij die, welke men aldaar gewoon is van de geïmporteerde 

 bibit te telen. 



Het is wellicht mogelijk dat de bibit krachtiger is, welke men van 

 den Diëng betrekt, maar daar tegenover staat, dat de plantjes 

 zeer zeker veel onder het transport te lijden hebben. 



Vooral het wortelstelsel wordt gekneusd en gaat er dan ook bij 

 het uitplanten een groot deel van dergelijke bibit verloren en moet 

 later ingeboet worden. Daarbij wordt deze bibithandel niet altijd 

 op eerlijke wijze gedreven en zou men volgens zeggen weieens 

 de gewoonte hebben, om de wortels voor den verkoop, welke meest 

 op de passers plaats heeft, eerst even in kokend water te hou- 

 den. Hierdoor gaat natuurlijk alle levenskracht, welke de bibit 

 nog bezat, verloren en moet men wederom nieuwe bibit koopen. 



Het wil mij voorkomen, dat hoewel het voor den Diëng een verlies 

 van inkomsten zou zijn, het toch overweging verdient, om het 

 gebruik van bibit van elders betiokken en niet zelf geteeld te 

 trachten tegen te gaan en de bevolking van de streken in de 

 Kedoe, waar thans de gewoonte bestaat om van elders ingekochte 

 bibit hun tabaksaan plant te maken, er toe te brengen zolf hun 

 benoodigde bibit te telen. 



In de omgeving van Koetoardjo en Keboemen, alwaar op vrij 

 groote schaal de tabakscultuur wordt gedreven door de inlandsche 

 bevolking heeft men trouwens de gewoonte, zelf de benoodigde 

 bibit te teelen. 



De verkoopsbibit laat men ongeveer twee maanden oud worden 

 alvorens zij wordt uitgetrokken uit de kweekbedden. 



Overplanten, In April of Mei wordt de tabak op het veld over- 

 geplant, nadat het veld op de bovenbeschreven wijze plantklaar 

 is gemaakt. Naarmate van de vruchtbaarheid van den grond en de 

 langere of kortere duur der braakligging, bepaalt men de plant wijdte. 

 Meest wordt deze genomen 1 voet in de rij, terwijl de rijen onder- 

 ling 2| a 3 voet van elkander verwijderd zijn. Teneinde zuiver 

 op rijen te planten, wordt een touw gespannen, of wel men 

 maakt ondiepe rechte geulen op het veld, waarlangs dan de plant 

 gaten komen. 



