— 524 — 



Het onderhoud geschiedt met vrij veel zorg, en daarom verwon- 

 derde het mij wel eenigszins, dat men niet aanaarde, wat toch 

 zekerlijk de ontwikkeling der plant ten goede zou komen. Wat 

 er echter de reden van was, dat men deze bewerking niet toepast, 

 is mij duister gebleven. Te meer bevreemdend is het, dat men 

 deze bewerking achterwege laat, omdat het niet iets onbekends 

 is, daar een ieder het toch wel eens in de lagere streken zal heb- 

 ben gezien. Vooral op de hellingen zou een aanhooging veel nut 

 kunnen hebben, daar het de afspoeling van den vruchtbaren boven- 

 grond zou tegengaan, wanneer de aanhoogingen zoo werden 

 aangebracht, dat deze tevens het afstroomen van het regenwater 

 zooveel mogelijk tegengingen. 



Het verder onderhoud van den aanplant bestaat in het toppen 

 der planten, en het verwijderen van de zijuitloopers (siwilans). 



Meestentijds hebben de planten niet meer dan 10 goed ontwik- 

 kelde bladen, en heeft men de plant boven het tiende blad getopt. 

 Slechts in de aanplantingen tot de desa Tijeng behoorende, werden 

 forscher ontwikkelde planten aangetroffen; echter was ook hier nog 

 op 12 bladen getopt. 



Tusschenbeplanling. Het is in de bezochte tabakstreek alge- 

 meen de gewoonte, tusschen de tabak andere gewassen te telen en 

 wel voornamelijk kool en prei. 



Hier en daar ziet men ook lombok tusschen de tabak staan, 

 terwijl men tegen den tijd van het laatste maal wieden, algemeen dja- 

 goeng uitzaait tusschen de rijen tabak. Deze ontwikkelt zich dan, 

 terwijl de tabak den oogsttijd nadert en later, wanneer het veld 

 is afgeoogst en de oude tabaksstengels zijn verwijderd, kan 

 de djagoeng ongestoord verder doorgroeien, terwijl dan de 

 regentijd nog niet met zulk een hevigheid is ingetreden, 

 dat de djagoeng hiervan schade zou ondervinden. 



Het is vooral op de meer vruchtbare gronden in do vlakte of 

 op het lage gedeelte der hellingen, dat men gewoon is deze laatste 

 tusschenbeplanting toe te passen. Zooals duidelijk zal zijn, is 

 het op de steilere bellingen meer hooger op, niet doenlijk nog 

 andere gewassen tusschen de tabak te planten, daar er meest 

 geen ruimte hiervoor overblijft en trouwens het onderhoud hier 

 ook te veel moeite zoude kosten, 



Volgens zeggen zouden de chineesche opkoopers de 



