— 526 — 



Het verdient echter ten zeerste overweging, om te trachten aan 

 de verderfelijke gewoonte om, uitsluitend van de zijstengels zaad 

 te winnen, een eind te maken en er de bevolking toe te brengen, 

 om op meer rationeele wijze van de beste planten van hun aan- 

 plant het zaad te oogsten. 



Ik meen dat het zeker voor een deel aan deze onoordeelkundige 

 zaadteelt zal moeten toegeschreven worden, dat de planten er over 

 het algemeen zoo treurig uitzagen en zich zoo slecht ontwikkelden. 



Wenschelijk zou het zijn, dat men bij de zaadteelt de werk- 

 wijze volgde, welke zich als de beste heeft getoond bij de tabaks- 

 cultuur in het groot gedreven voor de europeesche markt. Men 

 zou dan voor eiken aanplant eerst moeten nagaan, waar de tabak 

 het beste staat en moeten beginnen zulk een complex voorloopig 

 niet te toppen, maar de planten ongestoord laten doorgroeien. Van 

 deze planten zouden dan de beste wederom moeten worden uit- 

 gezocht en de overige getopt. Ook bij den overigen aanplant 

 moet zorg gedragen worden, dat de zij stengels, welke na het top- 

 pen te voorschijn komen niet in bloei schieten. Zulks voorai om 

 te verhinderen, dat er mogelijk kruisbevruchting plaats grijpt, met 

 planten, welke zwak zijn of minder gewenschte eigenschappen 

 bezitten. 



Heeft men dus ten slotte een zeker aantal planten overgehou- 

 den, welke men voor de beste van den aanplant houdt, dan moet 

 men zorg dragen, dat de bloemstengels welke nu boven den ove- 

 rigen aanplant uitsteken en dus eerder aan windschade bloot- 

 gesteld zijn, niet beschadigd kunnen worden. Hiertoe is het beste, 

 dat men bij elke plant een staak plaatst, desnoods een flinken 

 stengel van glagah en hieraan den bloemstengel vastbindt, zoo- 

 dat deze niet kan omwaaien. 



Na den bloei wacht men tot de vruchten een weinig bruin- 

 gekleurd zijn en gaat dan tot den oogst over. Het beste zou 

 zijn, indien men hierbij alleen de middelste vruchten van een 

 bloemtros kon oogsten, daar deze proefondervindelijk hebben be- 

 wezen, het beste zaad te leveren wat kiemkracht en kiemings- 

 energie aangaat. 



Het is echter al veel waard als men op deze wijze zorgt, 

 in het bezit te komen van goed rijp zaad. Daarom moet men 

 vooral niet te groen oogsten, het gevolg hiervan zou slechts zijn, 

 dat men wel een grooter hoeveelheid zaad oogst maar dat hiervan 



