— 581 - 



hier algemeen doet. Het is hier vooral gewenscht eenigszins zware 

 tabak te hebben, zooals o. a. reeds hieruit blijkt, dat men de 

 zwaarste bladen van de planten als eerste kwaliteit beschouwt en 

 de lichtere en fijnere bladen, welke zich onder aan den stam be- 

 vinden, als tweede kwaliteit schat. 



In 1900 werd van Regeeringswege zaad van Pajakombo verstrekt ; 

 hiervan is echter niet veel terecht gekomen, daar het meerendeel 

 niet ontkiemde. 



Naar het schijnt is er vroeger ook wel eens een proef genomen 

 met Manillatabak, tenminste enkele planten welke het type van 

 Manillatabak vertoonden, werden „gober Manilla" genoemd. In 

 het algemeen heet hier alle tabak, die gevleugelde bladen bezit 

 „gober". 



Door voorzichtig te beproeven nieuw tabakszaad in te voeren, 

 zal er m.i. ook nog veel kunnen verbeterd worden in den hui- 

 digen toestand, wanneer hiermede gepaard gaat betere zorg voor 

 den aanplant. Men zou dan echter een tabaksvariëteit moeten 

 kiezen, welke een eenigszins zwaar blad produceert, zooals b.v. de 

 kanarie tabak of de tabak welke in Loemadjang wordt gecultiveerd. 

 Hierbij zou men echter eerst proeven op kleine schaal moeten nemen, 

 daar de verschillen in klimaat en grondgesteldheid wel eens van 

 zulk een invloed zouden kunnen blijken te zijn, dat men geheel 

 faliekant uitkomt. 



Ziekten en Plagen: Over het algemeen kwamen er weinig 

 ziekten voor in de bezochte aanplantingen. Alhoewel de planten 

 soms zeer schraal stonden, zoo was toch van een bepaalde ziekte, 

 te wijten aan parasieten, nagenoeg geen sprake, met uitzondering 

 van de dikbuikziekte (omo gondoh). 



Enkele kweekbedden welke nog konden worden onderzocht, bleken 

 door het tabaksaaltje de Heterodera Nicotianae, te zijn aangetast 

 en was zulks een gewoon verschijnsel volgens de inl. bevolking. 

 Men wist dat zulke bibit minder goede planten gaf en noemde 

 de ziekte „sakit obi". Uit zulke kweekbedden, waarvan op ver- 

 schillende plaatsen planten werden uitgetrokken, waarbij duidelijk 

 de aanzwellingen van de gallen te zien waren, werd toch de bibit 

 uitgeplant of wel ter verkoop naar elders overgebracht. Dat deze 

 planten zeker voor een deel reeds de ziektekiemen in zich droegen 

 en slechts den tijd moest gelaten worden, om ook de aanzwellingen 



