— 585 — 



waardig, dat de bevolking zelve de mozaikziekte niet als een be- 

 paalde ziekte beschouwde, maar als een gewoon bont blad. 



Bereiding, Bij het oogsten wordt eerste en tweede kwaliteit 

 onderscheiden, en deze afgezonderd gehouden bij het overbrengen 

 naar de woning ter verdere bereiding. 



Nadat in den ochtend de oogst heeft plaats gehad, worden de 

 middaguren besteed aan het verder bereiden van de tabak voor 

 het kerven. 



Hiertoe worden een drietal bladen van de eerste kwaliteit ge- 

 nomen, en hiervan de middennerf tot dicht nabij den top van het 

 blad verwijderd. Vervolgens worden deze bladen met de randen 

 op elkaar gelegd, zoodat zij elkaar gedeeltelijk bedekken en verder 

 overkruis daar binnen eenige bladen van de tweede kwaliteit gelegd. 

 Deze laatste zijn meest veel korter dan die der eerste kwaliteit. 

 Nu worden de bladen gezamenlijk opgerold, zoodat die, waar- 

 van de middennerf verwijderd was, buiten om het rolletje tabaks- 

 bladen komt te liggen. Op deze wijze krijgt men een aantal rol- 

 letjes (lilin geheeten) tabaksbladen, waarvan de lengte ongeveer 

 een spanbreedte is. terwijl de doorsnede hoogstens een paar centi- 

 meters bedraagt. 



In de pendoppo der woning worden deze lilins opgestapeld tot 

 een voet hoogte, en laat men hen een nacht op deze wijze liggen. 

 Daarbij vindt een geringe broeiing plaats, ten minste voelden de 

 onderste lilins van een stapel, welke een nacht gelegen had, den 

 volgenden morgen eenigszins warm en klam aan. De bladen 

 hadden echter nog voor het meerendeel hun groene kleur behouden. 



Nadat op deze wijze de lilins gedurende een nacht hebben 

 gelegen, worden zij den volgenden morgen gekorven. Men heeft 

 hiervoor een eigenaardig instrument, bestaande uit een blok hout 

 ongeveer 15 centimeter dik, hierin is in de breede zijde een in- 

 keping aangebracht, welke aan de voorzijde van het blok (de smalle 

 kant) eindigt in een vierkante opening. Het blok wordt nu schrijlings 

 op een lage bank geplaatst, waarop de korver plaats neemt. In 

 de gleuf worden nu de ülins gebracht en met de linkerhand zacht 

 naar beneden gedrukt. Het gevolg hiervan is, dat de uiteinden 

 van de lilins's aan den voorkant uit de gleuf te voorschijn komen. 

 Met de rechterhand wordt nu door den kerver een groot en zwaar 

 hakmes langs de gleuf in schuinsche richting bewogen van boven 



