— 588 — 



alle desas is welke tabak teelen, tot f 40.000. Hoe important de ta- 

 bakscultuur is voor de geheele streek, blijkt wel hieruit, dat voor 

 het gansche district Garoeng, de jaarlijksche omzet aan tabak wordt 

 geschat ruim f 150.000 te bedragen. 



De tabak uit deze streek is vooral gezocht in Bantam en gaat 

 ook wel naar Singapore, is echter ongeschikt voor export naar 

 Europa. 



Voorschotten: De tabak is de hoofdverdienste in deze streken 

 en afgezien van een weinig djagoeng en groenten, welke men nog 

 zelf teelt, moet men alles wat noodig is voor het dagelijksch le- 

 vensonderhoud inkoopen. Hierdoor is het natuurlijk, dat daaruit 

 een systeem van geld leenen is ontstaan, waarbij de Chineezen de 

 geldschieters zijn. 



Het geld wordt door de Chineezen tegen 20 k 50 pCt. per jaar 

 verstrekt, eigenaardig is het wel, dat volgens zeggen, hierbij alles 

 op goed vertrouwen gaat en er geen zekerheid door onderpand 

 van den oogst of verkoop wordt gegeven. 



Tegen den tijd dat men geld noodig heeft, gaat de landbouwer 

 naar Wonosobo dit leenen bij den een of anderen Chinees, welke 

 het goedkoopst het geld verstrekt en meestal de landbouwers 

 persoonlijk kent. 



Dit leenen geschiedt geheel ter goeder trouw, en is de land- 

 bouwer volstrekt niet verplicht juist aan denzelfden Chinees later 

 zijn tabak te verkoopen. 



Na de tabaksoogst wordt dan de schuld afgelost, om na eenigen 

 tijd van feestvieren weder te beginnen met een nieuwe leening. 



In sommige opzichten is men in het district Garoeng in beter 

 conditie dan in andere naburige streken, zooals b. y. in het Ba- 

 toersche, waar men ook ter leen gaat bij de Chineezen, maar on- 

 der verplichting, om den oogst bij denzelfden geldschieter te ver- 

 koopen. In het district Sapoeran hebben de Chineesche opkoopers 

 van tabak de streek onder elkaar verdeeld in zekere rayons, waar 

 binnen zij elkander geen concurrentie aandoen, om op deze wijze 

 dus de prijs drukken. Tenzij de landbouwer er de voorkeur 

 aan geeft zijn product op de passers te gaan verkoopen, moet hij 

 dan voor den prijs door den opkooper vastgesteld, zijn product te 

 gelde maken. 



In het vorenstaande is getracht weer te geven hetgeen gedurende 



