— 618 — 



prof. TVhitney af te breken, en heden nog een aantal 

 opmerkingen te maken, waartoe de woorden van mijnen 

 hooggeschatten ouderen collega mij dringen. 



Allereerst iets over de waterbeweging. Prof W. zegt, dat 

 deze te verwaarloozen is in weinig vochtigen grond. Hier- 

 mede wordt bedoeld grond boven den grondwaterspiegel, en 

 dan nog in streken, die men ten opzichte van ons Indië vrijwel 

 als regenarm kan beschouwen. Moge dus daar de waterbe- 

 weging zeer gering zijn, dan behoeft zij dat hier nog volstrekt 

 niet te zijn. Is derhalve een plantenwortel hier minder 

 genoodzaakt, om het water in den grond op te zoeken, toch 

 zijn er interessante verschijnselen, die er op wijzen, dat ook 

 hier de groei der plantenwortels, door het op verschillende 

 punten voorhanden water, althans sterk beïnvloed wordt. 



Mij dunkt, het moet iedereen opvallen, hoe hier in West- 

 Java het wortelstelsel van zoovele struiken en boomen 

 merkwaardig oppervlakkig is uitgespreid ; het is of de wor- 

 tels bijna niet anders dan horizontaal willen groeien. Doen 

 zij dat, omdat zij in die richting een maklijker doordring- 

 baren grond vinden? kunnen zij grootere diepte niet be- 

 reiken ? — Ik geloof eerder, dat wij de reden ervan moeten 

 zoeken in twee factoren, n.1. de groote regenhoeveelheid, 

 en de betrekkelijke geringe humuslaag. Ja, er valt veel 

 regen, maar er vloeit zeer veel regenwater af, zonder den 

 grond in te dringen. Men moet maar eens opletten, hoe 

 snel bij een regenbui de oppervlakte natglanzend is, en het 

 water er overheen loopt. 



Dit geldt voornamelijk voor de lage landen. Hooger op 

 de bergen vindt men meer een toestand, die met dien van 

 de gematigde luchtstreek overeenkomt : een dikkere hu- 

 muslaag, en de regen meer als langer aanhoudende zwak- 

 kere, dan als kortere piasbuien. Daar dringt betrekkelijk 

 meer water diep in den grond, en daar ziet men de wortels 

 der boomen dan ook veel dieper gaan. 



Lager, in het land van bamboe, palmen en waringins 

 doen de wortels inderdaad verstandiger met dicht onder 



