— 624 — 



wingen, betrekkelijk de ruimere stroom van melksap bij 

 minder sterk licht, kan het zeer wel zijn, dat een matig 

 ineengroeien der kroonen bij Hevea's nuttig zal blijken. 



Wij mogen dus zeggen dat, wat de ontwikkeling van wor 

 tels en bladkroon aangaat, er geen ernstige bezwaren zijn 

 tegen het oopspronkelijk planten van Heveas op afstanden 

 van tien voet. Deze afstand is echter veel te nauw voor- 

 volwassen boomen, en kan dus alleen dan toegepast wor- 

 den, wanneer men het vaste voornemen heeft, de aanplant 

 na het vierde of vijfde jaar uit te dunnen. Het moet echter 

 erkend worden, dat op sommige plaatsen dertigjarige boomen, 

 op afstanden van tien voet zeer gunstig groeien. 



De verspreiding van ziekten. Beschouwt men echter dit 

 vraagstuk, dan zal vermoedelijk iedereen erkennen, dat 

 het gevaar van de snelle verspreiding van een infectie- 

 ziekte, in een dichten aanplant veel grooter is, dan in één 

 waar de boomen wijd uit elkaar staan; onverschillig of de 

 ziekte in de bladeren, stammen, vruchten of wortels is. 

 Bovendien is dicht planten alleen mogelijk als men later 

 uit wil dunnen ; hiertoe moeten boomen gedood worden, 

 en als doode stronken blijven staan, zal dit ailicht de 

 verspreiding van wortelziekte in de hand werken. De Hevea- 

 wortelziekte begint, zooals velen reeds weten, als een 

 zwam op de stronken in de ontginning, en verspreidt 

 zich, door middel van zeer fijne draden, langs doode wor- 

 tels en door den grond, naar de levende wortels der 

 caoutchoucboomen. Nu kan aangevoerd worden, dat het 

 verschil in afstand tusschen boomen geplant op 10 en op 

 20 voet, zoo gering is vergeleken bij de hardnekkigheid 

 en het verspreidingsvermogen der ziekten, dat dit gerust 

 verwaarloosd kan worden ; doch terwijl voor dit argument 

 wel wat te zeggen is, dient toch nadruk gelegd op de 

 noodzakelijkheid, om wanneer eenigszins mogelijk, alle doode 

 stronken te verwijderen uit aanplantingen, waarin te 

 dicht staande boomen doodgetapt zijn. Deze wortelziekte 

 vertoont zich in de meeste aanplantingen, die op versche 



