— 635 — 



zijn lang niet voldoende, om dat deficit te dekken. Ook 

 afgevallen bladeren hebben in sterke mate de eigenschap 

 atmosferische stikstof te binden. Volgens de onderzoe- 

 kingen van Henry stijgt het stikstofgehalte van afgevallen 

 beukenbladeren in 1 jaar met 1,7 %. Dat sterke stikstof- 

 bindende vermogen staat zooals we later zullen zien, in 

 nauw verband met den vorm waarin de koolstofverbin- 

 dingen in die bladeren voorkomen. 



Het dreigende tekort aan stikstof nu, wordt aangevuld 

 uit den voorraad atmosferische stikstof door de werking 

 der stikstof-assimileerende microben. En alleen door de 

 werking van die microben is de rijkdom der aarde aan 

 stikstofverbindingen te verklaren ; de gesteenten waaruit 

 door verweering de aardkorst ontstaan is bevatten geen 

 stikstof. Chemisch is het toenemen van het gehalte aan 

 stikstof-verbindingen in den bodem gedurende een zeker 

 tijdsverloop ten gevolge van die microbenwerking niet 

 aan te toonen; de chemische analysenmethoden zijn daar- 

 toe te ongevoelig. De hoeveelheid grond die men bij een 

 analyse in bewerking kan nemen, is betrekkelijk klein en 

 de stikstoftoename in zoo'n hoeveelheid gering. Evenmin 

 is chemisch aan te toonen, dat het gehalte van den bo- 

 dem gedurende één, ja zelfs gedurende meerdere oogsten 

 aan stikstof-, phosphorzuur- of kaliumgehalte is achteruit- 

 gegaan. 



Met behulp der bacteriologische methoden, in gebruik 

 bij het vergelijkend bodemonderzoek, is de stikstoftoe- 

 name veroorzaakt door voldoende grondbewerking wel 

 aan te toonen. Hierbij wordt dan gebruik gemaakt van 

 de bepaling van het vergistend vermogen van den bodem, 

 dat evenredig is met het gehalte aan assimileerbare 

 stikstofverbindingen. Een bepaling van dat cijfer voor 

 2 naast elkaar liggende velden, waarvan het eene flink 

 omgewerkt was en het andere nog stoppelveld, gat dat 

 het vergistend vermogen van het omgewerkte veld 2 

 maal zoo groot was als dat van het niet bewerkte 



