- 694 — 



maakt van de taak, dien de humus bij den plantengroei 

 te vervullen heeft; daarbij hebben we gevonden, dat hu- 

 musstoffen, geëxtraheerd uit onze kultuurgronden onscha- 

 delijk zijn voor de planten; ze doen er blijkbaar noch 

 kwaad noch goed aan. 



Humus is een zeer bestendige vorm van organische stof, 

 die jarenlang in den grond onveranderd kan blijven. Bloot- 

 gesteld aan uitersten van koude of hitte, blijft een zwarte 

 grond zijn zwarte kleur behouden. Humus is bestendiger 

 dan hout; en hout of houtvezels gaan, in den grond gebracht, 

 over in dien humus, welke naast kool. misschien wel de be- 

 stendigste organische stof is. Als regel mag men aannemen 

 dat allerlei organische stof door een grond, dien men gunstige 

 condities wat betreft plantengroei mag toeschrijven, wor- 

 den omgezet en verwerkt tot humus, en aldus in zekeren 

 zin geconserveerd. De humusvorming mag men aldus 

 opvatten als een soort gezondheidsdienst van den grond; 

 immers zoodra is niet een of andere organische stof ver- 

 anderd in humus, of ze is onschuldig ten opzichte van de 

 planten. Of die omzetting nu geschiedt direkt door oxy- 

 datie, dan wel indirekt door bacteriën of andere organis- 

 men, doet verder niets ter zake; zoodra eventueel schade- 

 lijke stoffen tot humus zijn geworden, is de zaak gezond. 

 De gevormde humus doet dan verder alleen maar goed 

 doordat hij den grond loshoudt, en er een grooter water- 

 capaciteit aan geeft. In 't kort gezegd, — een grond, die 

 flink humus produceert, is een vruchtbare grond; de planten 

 vinden er gezonde, gunstige levensvoorwaarden. 



Ziezoo, waarde lezer, — over het tot hiertoe door prof. 

 Whitney beweerde mag wel weer eens wat gezegd worden, 

 met het oog op Indische toestanden. 



Dat ook hier te lande de ondergrond soms verre van 

 geschikt voor den plantengroei is, kan men menigmaal 

 waarnemen op plaatsen van veel grondverzet; bijv. aan 

 taluds langs waterleidingen en spoorwegingravingen. Dan 



