— 707 — 



stand van den bodem een ongunstige werking bezitten. Vroeger 

 heeft men dit op rekening van de meststof geschreven; nu echter 

 weet men door een onderzoek van Helgard, dat het voornamelijk 

 de ontledingsprodukten van de meststoffen zijn, die den physischen 

 toestand van den grond bederven. Dat hierbij echter ook de planten 

 een rol, ja zelfs dikwijls een hoofdrol spelen, heeft men tot nu toe 

 nog niet medegedeeld. 



Dr. Krüger heeft potproeven genomen en de grondextracten aan 

 een onderzoek onderworpen. Hij vond daarbij, dat het bezinken van 

 met water gescheiden grond zeer verschillend snel en volkomen kon 

 plaats hebben en de hoeveelheden oplosbare kalk- en magnesium- 

 zouten in dit water groote verschillen vertoonden. 



Het eerstgenoemde, het slecht bezinken van den grond deed zich 

 voor na gebruik van chilisalpeter en zou men daarin een bevesti- 

 ging kunnen vinden van de algemeen verbreide meening, dat chi- 

 lisalpeter den physischen toestand van den bodem slechter maakt, 

 wanneer niet de grond in de potten, waar wel chilisalpeter gebruikt 

 was, maar waar geen planten op gebroeid hadden, zich na schudden met 

 water snel afzette en dus hierdoor aantoonde, dat de chilisalpeter deze 

 slechte werking nitt toekwam. De slechte werking van chilisalpeter 

 is dus eerst opgetreden nalat er plantengroei had plaats gehad. 

 Het was dan ook zeer goed aan te toonen, dat de grond, al naarma- 

 te welke planten er op gegroeid waren, zich beter of slechter af- 

 zette bij schudden met water. Van 5 proefplanten werd gevonden 

 dat hun invloed als volgt was. Het sterkst werkten aardappelen, 

 dan mosterd, haver, gerst en rapen. Door verdere proeven werd 

 nu gevonden, dat bepaalde planten, wanneer zij op een met chilisal- 

 peter bemesten grond groeien, dezen zoodanig veranderen, als 

 wanneer men aan dien grond natriumhydrxyde of natriumcarbonaat 

 had toegevoegd. Hierbij zijn de cultuurplanten in twee groepen te ver- 

 deelen, waarvan de eene, zooals aardappelen en mosterd, deze eigen- 

 schap zeer sterk bezttten, terwijl de anderen, waartoe rapen en 

 gerst gerekend kunnen worden, slechts zeer weinig invloed uitoe- 

 fenen. De oorzaak ligt hierin, dat planten, zooals aardappelen en 

 mosterd, chilisalpeter kunnen splitsen, het salpeterzuur kunnen op- 

 Demen en het natriumhydroxyde achterlaten, terwijl de andere deze 

 eigenschap missen. 



Verder werd nog aangetoond, dat ammoniumsulfaat de oplosbaar- 

 heid van kalk -en magnesiumzouten in den bodem vermeerdert, 



