— 772 — 



Al de voren bedoelde werkzaamheden moeten in Augustus of 

 September, in ieder geval vóór het begin van den regenmoesson 

 afgeloopen zijn. 



Ten aanzien van de plantwijdte der koffie, gaat het heel be- 

 zwaarlijk van hieruit positieve aanwijzingen te verstrekken, omdat 

 men bodem en klimaat, en in verband daarmede de ontwikkeling, 

 die de koffie ter plaatse bereiken kan, niet kent. Als regel kan 

 intusschen gelden, dat de plantwijdte zoodanig moet worden ge- 

 nomen, dat de boomen elkander niet hinderen en in hun vierde 

 of vijfde levensjaar een gesloten plantsoen vormen. Wijl men i. 

 c. waarschijnlijk met vruchtbaren boschgrond te maken heeft, zou 

 de plantwijdte eenigszins gelimiteerd kunnen worden, in dezer 

 voege dat als minimum 6: 6 Rh: voeten en als maximum 10: 10 

 Rh: voeten gesteld zou kunnen worden. Vermoedelijk zou in dit 

 geval, den middenweg bewandelende, eene plantwijdte van 8 : 8 

 Rh: voeten gevolgd kunnen worden. 



Als schaduwboom bezige men de dadap, en als deze niet slagen 

 wil, de Albizzia stipulata (sengon), Albizzia moluccana (sengon 

 laut), of Deguelia microphylla, waarvan de zaden van het De- 

 partement van Landbouw aangevraagd kunnen worden. De dadap 

 wordt door stek (2J a 3 voet lang) aangeplant, de overige als 

 uit zaad gekweekte plantjes. Als plantwijdte voor de schaduwboomen 

 wordt gewoonlijk de dubbele afstand genomen van dien, waarop de kof- 

 fie geplant wordt. Voor de twee laatstgemelde boomsoorten, die een 

 uitgebreider takkenkring hebben, neme men de plantwijdte evenwel 

 niet minder dan 24 h 30 Rh: voeten. De schaduwboomen plante men in 

 den aanvang van den regenmoesson, om de andere rij en den anderen 

 boom (koffie). In het eerste levensjaar late men de schaduwboom zijn 

 natuurlijke groei; in het tweede levensjaar make men hem één- 

 stammig, en daarna snoeie men de takken zoodanig op (in den 

 aanvang van den regenmoesson), dat tusschen de toppen der koffle- 

 boomen en het onderste loof der schaduwboomen eene vrije ruimte 

 van ongeveer 4 Rh : v. aanwezig is. Men zorge er steeds voor, dat 

 de koffie hooge, matige of ijle schaduw heeft. 



Ten laatste heeft men de plantgaten te maken. Deze worden 

 gegraven twee maanden vóór het overplanten der koffie, tot zoo- 

 danige breedte en diepte, dat alle wortels van het in den grond 

 te brengen plantje, vooral de penwortel, in hunne volle lengte, 

 dus zonder te worden omgebogen of geknakt, opgenomen kunnen 



