58 



VOORLOOPIG VERSLAG OVER DE VERDEELING VAN 

 HET KORRELGEWICHT IN DE RIJSTPLUIM. 



DOOR 



J. E. van der Stok, 



De vraag waar in een aar of pluim de zwaarste korrels zetelen 

 heeft bij graangewassen als rogge, tarwe, gerst en haver, met het 

 oog op een hierop te berusten zaadselectie, sedert lang de aandacht 

 getrokken en een lange rij van onderzoekers w. o. Nobbe, Nowack, 

 von Nathusius, Liebscher, Ruemker, Harz, Feldmann, Nothwang, 

 Fruwirth hebben zich hiermee bezig gehouden. 



Voor het rijstgewas heeft echter, voor zoover ons bekend, een 

 dergelijk onderzoek nog niet plaats gehad. Slechts vinden wij 

 in Fesca's „Beitrage zur Kenntniss der Japanischen Landwirth- 

 schafr" (II Teil 1893 pag. 26) vermeld, dat zekere Yokoi de beste 

 korrels (voor zaaigoed) met waarschijnlijkheid in het bovenste derde 

 part van de pluim gezeteld achtte. Zooals wij thans nader zullen 

 aantoonen bevat deze uitspraak waarheid. 



De volgende onderzoekingen werden uitgevoerd voor geheel zui- 

 vere rassen, die in een enkele aar hun oorsprong hadden. 



Eerstelijk werd nagegaan welke der beide pluimhelften (de bo- 

 venste of de onderste helft) het grootste gemiddeld gewicht per 

 korrel bezat. Hiertoe werden de pluimen door doorknipping van 

 de hoofdas in twee helften verdeeld en wel zoodanig dat de beide 

 deelen een ongeveer gelijk aantal korrels telden. Van deze helften 

 werden de korrels gewogen en geteld; hieruit werd het gemid- 

 deld gewicht per gabah- korrel en daarna, na de ontdoening der 

 kafjes, het gemiddeld gewicht per braskorrel voor de beide helften 

 afzonderlijk berekend. 



Over het algemeen bleek de bovenste helft van de pluim gemid- 

 deld zwaardere gabah- en braskorrels te hebben, dan de onderste 



