— 212 — 



I. Slechte kuituurmethoden. 



II. Klimatologische invloeden. 



III. Chemische en physische bodemomstandigheden. 



IV. Parasitaire storingen. 



In de eerste plaats is het van het grootste belang, dat bij 

 het uitplanten der kiemplantjes de grootste zorg besteed 

 wordt, om het teere wortelgestel zoo min mogelijk te kwetsen. 

 Ieder wondje, hoe klein ook, kan de gelegenheid openstel- 

 len voor de bacterie, die zich in den grond bevindt, om 

 toegang tot het inwendige der plant te krijgen. 



Een tweede vereischte is, bij het uitplanten goed acht 

 te geven, dat de pen wortel niet gebogen of gekromd in het 

 plantgat geplaatst wordt. Bij dergelijke geforceerde krom- 

 mingen ontstaan gemakkelijk barsten en is de toegang 

 tot het inwendige der plant open. 



De schuld kan ook liggen aan de gesteldheid van den 

 bodem. Indien deze uit vasten grond bestaat en niet vol- 

 doende en diep genoeg omgewerkt is, stuit de penwortel 

 op een harde laag en wordt gedwongen zich krom te bui- 

 gen. In lossen humusrijken of goed bewerkten grond 

 zal dit veel minder voorkomen. 



Ook is een slecht gedraineerde bodem gunstig voor 

 het optreden der ziekte; indien namelijk de wortels van 

 het jonge plantje met het grondwater in blijvende aanra- 

 king komen, zullen zij verrotten en de toegang is open. 



Tot de vijanden, die het wortelstelsel beschadigen kun- 

 nen, behooren parasitaire schimmelplantjes, ook deze kun- 

 nen voor de bacterie den weg banen naar het inwendige 

 der plant. 



De verwondingen, door dierlijke vijanden veroorzaakt 

 zijn dikwijls ernstig, als men slechts denkt aan de massa 

 schadelijke grondkevers, b. v. de zoo gevreesde veenmollen 

 (andjing tanah), die met hun sterke scharen geduchte kwet- 

 suren kunnen te weeg brengen. 



Het komt dikwijls voor, dat insekten vroegtijdig hunne 

 eieren in het teere stengeltje der kieraplant leggen. Wan- 



