- 268 — 



c. Gebrek aan kapitaal, waardoor het aanschaffen van 

 machines, die eene belangrijke bezuiniging op den handenar- 

 beid zouden geven, belet wordt. 



Zou nu op Java eene dergelijke industrie door Europeanen 

 gedreven, loonend kunnen zijn? 



Om deze vraag te kunnen beantwoorden, dienen we eene 

 vergelijking te maken tusschen Java en Singapore. Valt die 

 vergelijking dan niet zéér uitten voordeele van Java, dan kan 

 die vraag, in aanmerking genomen den weinig bloeienden toe- 

 stand in Singapore, gerust ontkennend beantwoord worden. 



De grootste onkosten bij het conserveeren van ananas, 

 brengt de fabricatie van het blik met zich. De prijs dezer 

 grondstof is hier gelijk aan dien te Singapore. Ongeveer 

 hetzelfde geldt voor het soldeeren. 



De arbeidsloonen zijn te Singapore hooger dan hier op Java. 



Als gemiddelde wordt voor Singapore opgegeven $ 8 per 

 maand, wat dus bij een dollarkoers van 1,40 overeenkomt 

 met f 11,20. 



Zooals ik boven reeds opmerkte, speelt de handenarbeid 

 in de Chineesche fabrieken te Singapore eene voorname 

 rol. Voor vele der bewerkingen, die aldaar met de hand 

 geschieden, bestaan evenwel zeer geschikte machines, die 

 niet duur zijn. Zoo wordt opgegeven, dat noodig is voor 

 een fabriek van een capaciteit van 10000 ananassen per 

 dag, voor het schillen en boren der vruchten 24 man. 

 Met de hiervoor in Amerika gebruikelijke machines, bijv. 

 de Zastrow Pine-apple Machine en de Lewis Pine-apple 

 Peeling machine worden per dag respect. 10000 en 5000 

 ananassen geschild en geboord, terwijl hiervoor slechts 2 

 man noodzakelijk zijn. De prijs van dergelijke machines 

 is voor de eerste $ 250 en voor de tweede f ICO. (Fa- 

 brikanten o. a. Sprague Canning Machinery Co. Riverstreet 

 42 Chicago en Berger and Carter Company 17th Street 

 San Francisco). Zonder twijfel kan dus door het gebruik 

 dezer machines een belangrijke besparing op arbeidsloon 

 verkregen worden. 



