— 269 — 



Voor de fabricatie van de blikken geldt hetzelfde: ook 

 daarvoor bestaan machines (fabrikanten o. a. Forris Wold 

 en Co. Chicago), die het soldeeren en vullen geheel auto- 

 matisch doen plaats hebben. Dergelijke machines zijn 

 evenwel uit den aard der zaak vrij gecompliceerd en dien- 

 tengevolge enorm hoog in prijs. Volgens opgave van de 

 fabrikanten zijn ze dan ook alleen in grootere bedrijven 

 met voordeel te gebruiken. 



Een finantieel nadeel bij de automatische inrichting van 

 het bedrijf van een ananasconservenfabriek, is het onregel- 

 matige productievermogen. Slechts gedurende eenige maan- 

 den per jaar zal met de volle capaciteit gewerkt kunnen 

 worden, terwijl de overige maanden de fabriek geheel of 

 gedeeltelijk stop gezet zal moeten worden. De fabrieken 

 in Singapore danken in den slappen tijd een gedeelte van 

 hun werkvolk af, en heboen dus zooveel minder onkosten, 

 terwijl het niet met volle kracht werken van een auto- 

 matisch ingerichte fabriek, ongeveer dezelfde onkosten met 

 zich medebrengt, als wanneer zij met volle kracht werkt. 



En nu de ananas zelf. 



Bestaan er streken op Java, waar de ananas-cultuur op 

 uitgebreide schaal gedreven wordt, en waar het mogelijk 

 is die cultuur zoo ver uit te breiden, dat er voldoende 

 grondstof te verkrijgen zal zijn voor een kleinere fabriek? 

 Zoo ja, is de daar aangeplante ananasvariëteit geschikt 

 om te conserveeren, en last not least, verkeert die streek, 

 wat nabijheid van een havenplaats enz. betreft, in omstreeks 

 gelijke gunstige omstandigheden als Singapore? 



Op drie plaatsen op Java komen uitgebreide ananasaun- 

 plantingen voor, en wel: 



a. in de omstreken van Buitenzorg; 



b. in de omstreken van Tjibatoe; 



c. in de omstreken van Semarang, in de afdeeling Kendal. 

 Ter beantwoording van bovenstaande vragen werd een 



uitvoerig onderzoek ingesteld naar de ananaskuituur in deze 

 drie streken. Met de verschillende aldaar verbouwde varië- 



