— 315 — 



hebben dan in dit bijzondere geval te doen met cleistogamie (aan 

 een parthenogenetische ontwikkeling der vruchtbeginsels mag hier 

 niet gedacht worden; alle tijdig gecastreerde en daarna voor be- 

 stuiving gevrijwaarde bloempjes bleven voos). 



Als aanwijzing dat de rijst-bloem aan zelfbestuiving niet vreemd 

 zal zijn moge de waarneming dienen, dat bij vele bloempjes de 

 stempels in het geheel niet uittreden, maar gedurende de spreiding 

 en ook na de sluiting der kafjes binnen het bloempje besloten 

 blijven. Toch blijft dan de vruchtzetting zeer regelmatig plaats 

 vinden. 



Dat het percentage dezer bloempjes niet gering behoeft te zijn 

 moge blijken uit de cijfers, vastgesteld voor onze variëteit R 15. 

 Hier werd de gemiddelde verhouding (bepaald door tellingen uit- 

 gevoerd bij 20 pluimen) tusschen het aantal bloempjes waarbij één 

 der stempels of beide stempels uittreden en het aantal bloempjes 

 waarbij de stempels steeds binnen de kafjes besloten blijven be- 

 rekend op 4 : 3. 



Door speciale proefnemingen werd de bevruchtingsquaestie nader 

 uitgewerkt. Hiertoe werd kunstmatige zelfbevruchting op twee 

 wijzen uitgevoerd. 



Ten eerste werden afzonderlijke pluimen ingesloten door kooien 

 van fijn, dun doek. In dit geval is nog slechts een bestuiving 

 tusschen de verschillende bloempjes van één zelfde pluim mogelijk. 



Ten tweede werden afzonderlijke rijstbloempjes aan de toppen 

 zoodanig dichtgekapseld (door middel van entwas), dat het spreiden 

 der kafjes onmogelijk was en dus de bevruchting zich binnen het 

 bloempje moest afspelen (strenge zelfbevruchting). 



In beide gevallen volgde een regelmatige vrnchtzetting. 

 Deze proeven werden aangezet voor de volgende rijsttypen: 

 R. 265 tjereh-soort met lange naalden 

 R. 462 zeer hoog, dikstengelig, breedbladig rijsttype 

 R. 113 rijsttype met zacht en dicht behaarde kroonkafjes. 

 R. 724 rijsttype van de groep Minuta Presl. 

 K. 114 een ketanvariëteit. 

 Skrivimankotti smalbladige, vroegrijpe tjereh-soort. 

 Daar deze typen zoodanig zijn gekozen dat zij de belangrijkste vor- 

 men vertegenwoordigen, mag de mogelijkheid van zelfbevruchting van 

 algemeene geldigheid geacht worden binnen de systematische soort 

 Oryza sativa L. 



