— 397 — 



werkende biologische processen in den bodem, waardoor het wortelsys- 

 teem in ongunstige omstandigheden komt te staan en afsterving hier- 

 van het gevolg kan zijn. Natuurlijk staat de grootte dier schadelijke 

 werking in verband met verschillende factoren als de hoeveelheid aan- 

 gewende stalmest, de mate van verschheid dier mest, de grondbewer- 

 king en uitzuring die vóór de bevloeiing heeft plaats gehad, enz. 



Onder de inlandsche bevolking op Java vinden wij de meening 

 verspreid, dat versche stalmest schadelijk is voor den aanplant, 

 terwijl de schade voornamelijk zoude bestaan in een toeneming van 

 het percentage vooze pluimen. Dit zoude zoowel bij droge als bij 

 natte bouw het geval zijn. Op een sterker optreden van afstervings- 

 verschijnselen schijnt geen nadruk te worden gelegd. 



In von Stürler's „Nederlandsen Oost-Indische Cultuurgewassen" 

 lezen wij ; „Proeven met desa en stalmest vóór het planten der 

 rijst hebben meestal ongunstige resultaten opgeleverd. In vele 

 gevallen groeide de rijst te geil en ontwikkelden zich de halmen 

 te krachtig, ten koste van de vrucht, zoodat de oogst gering was." 



Stellen wij thans naast deze uitlatingen het resultaat onzer proefne- 

 ming. Zoowel bij Skrivimankotti als bij R. 207 traden afstervingsver- 

 schijnselen op, die niet geweten konden worden aan boorders of aaltjes, 

 noch naar onze meening hun eerste oorzaak konden hebben in schim- 

 melparasieten. Dat het hier een wortelziekte gold scheen niet 

 twijfelachtig; naar onze meening neemt zij een plaats in onder 

 ziekteverschijnselen zooals deze bijv. bij het wortelrot van het 

 suikerriet bekend zijn. Echter kon tusschen de stalmestvakken en 

 de onbemeste vakken (en evenzeer de zwav.-amm.-vakken) geen 

 verschil bespeurd worden in de mate der afstervingsverschijnselen. 

 Hierin mocht dus een bemesting van 500 picols stalmest (toegediend 

 onder de omstandigheden waaronder de proef genomen werd) geen 

 invloed ten kwade doen gelden. 



Dit werd zoowel bij Skrivimankotti als bij R. 207 waargenomen. 

 De proefvakken met deze laatste variëteit beplant, werden met het 

 afloopwater van de proef met Skrivimankotti bevloeid, zoodat de 

 omstandigheden hier blijkbaar bezwaarlijk als bevorderlijk mogen 

 worden gedacht door oxydatie de eveobedoelde schadelijke processen 

 tegen te gaan, waar dit bij bevloeiing met versch leidingwater 

 (waarin wij mogen verwachten dat een hooger zuurstofgehalte 

 aanwezig is) wel het geval zoude kunnen zijn. 



Om den invloed eener stalmestbemesting op het percentage 



