— 415 — 



wat later binnen dan bij laatstgenoemde soort; eerst half 

 Mei is de volle pluk begonnen, terwijl half April van som- 

 mige boomen reeds wat product binnen kwam. Ook buiten 

 dezen oogsttijd zijn meestal wel enkele rijpe bessen te 

 vinden; zoo kon b.v. in December van éénen moederboom 

 een handvol vruchten geplukt worden. Dit jaar is het 

 bloeien reeds begonnen, voor de oogst nog afgeloopen is; 

 men kan niet zelden aan de takken op het gerijpte hout 

 rijpe en bijna rijpe bessen, in de bladoksels van het jongere, 

 groene deel pas gezette vruchtjes vinden. 



De bessen zijn, wanneer ze rijp zijn, glimmend zwart 

 van kleur ; bij rijp worden ziet men de groene kleur gelei- 

 delijk in de zwarte veranderen, dikwijls is de tint vlak 

 voor het rijp worden roodpaars. In den vorm en afmetingen 

 van de bessen der verschillende moederboomen komen weer 

 allerlei variaties voor; er zijn moederboomen, die vruchten 

 dragen, niet veel grooter dan erwten, en andere, wier 

 bessen in grootte niet onderdoen voor die van Javakoffie. 

 Ook de discus verschilt sterk in afmetingen en vorm; in 

 den regel is hij echter grooter dan bij Javakoffie. Evenals 

 bij alle andere variabele koffiesoorten zijn deze kenmerken, 

 die bij vergelijking der boomen onderling sterk uiteen loo- 

 pen, voor de vruchten van eenzelfden boom vrij constant. 



De schil is even zacht als die van Javakoffie, zoodat 

 men de bessen gemakkelijk met de vingers stuk kan knijpen. 

 Ook het rendement is ongeveer als van Coffea arabica; 

 meestal bedraagt het 5: 1 tot 6: l.Voor de verschillende 

 moederboomen vinden wij ook voor dit kenmerk weer vrij 

 sterke verschillen. 



Er moet hier nog even erop gewezen worden, dat uit 

 een practisch oogpunt de kleur van de vrucht een bezwaar 

 is. Het is mij bij het plukken telkens opgevallen, dat men 

 de bessen, vooral die welke binnen in de kroon geplaatst 

 zijn, veel moeilijker tegen het donkere groen onderscheidt, 

 dan wanneer ze rood zouden zijn. 



