— 428 — 



op het laboratorium omstreeks eene maand oud waren, 

 werden op verschillende wijzen onderzocht. Op geen enkele 

 wijze kon ook maar het geringste succes verkregen worden ; 

 zelfs ratten, die door een maandenlang verblijf in de la- 

 boratoriumkooien een groot deel van hun natuurlijk weer- 

 standsvermogen ingeboet hadden, bleken op alle manieren 

 totaal ongevoelig voor deze bacteriën. Even weinig resultaat 

 hadden de proefnemingen met de door de firma Humann 

 te Dresden in den handel gebrachte „Rattenbacil" en met 

 de „Rattentyphusbacil" van het Bacteriologisches Institut 

 der Landwirtschaftskammer für die Rheinprovinz. Den 

 laatsten tijd werden wederom proeven genomen met pas 

 ontvangen preparaten van het Institut Pasteur, evenwel 

 ook zonder succes. 



Gedurende de laatste maanden ziet men ook in de 

 couranten alhier advertenties, waarin eenige van boven- 

 genoemde preparaten te koop worden aangeboden. Afgezien 

 nu daarvan, dat ze, zooals uit het bovenstaande blijkt, 

 voor onze ratten bepaald onschadelijk zijn, kan eene be- 

 strijding op kleine schaal, waarvoor die preparaten dan 

 voornamelijk aanbevolen worden, niet het minste succes 

 hebben. Yoor de bestrijding op groote schaal is de hooge 

 prijs een beletsel. Zoodra op eene bepaalde plaats door een 

 of ander middel de ratten verdreven zijn, komen natuurlijk 

 onmiddellijk van alle kanten • ratten uit de nabuurschap 

 opdagen, en is de uitwerking van het preparaat dus nihil. 



Succesvolle bestrijding van de rattenplaag kan alleen 

 plaats hebben, als een groot oppervlak gelijktijdig onder 

 handen genomen wordt, en dan liefst nog een, dat door 

 natuurlijke grenzen, als rivieren, enz. voor eene snelle 

 invasie van de nabuurschap beschermd is. Voor eene 

 dergelijke bestrijding op groote schaal komen mijns in- 

 ziens alleen pathogene bacteriën in aanmerking. Nu de 

 pogingen met de verschillende rattenverdelgingsmiddelen 

 niet het minste succes gehad hebben, en ook in de 

 toekomst van dergelijke geïmporteerde bacteriën weinig 



