— 429 — 



te verwachten is, blijft er slechts één weg over om deze 

 nuttige bacterie te verkrijgen, en die weg is: isoleeren 

 der ziektevenvekker van ratten, die hier op Java aan eene 

 natuurlijke epidemie gestorven zijn. Dergelijke natuurlijke 

 epidemiën komen op Java natuurlijk ook onder de ratten 

 van tijd tot tijd voor. Dringend noodzakelijk is het dus 

 daarom, dat, als ergens in Indië eene dergelijke epidemie 

 geconstateerd wordt, daarvan direct telegrafisch bericht 

 te zenden aan den Directeur van Landbouw, opdat dan 

 ten spoedigste maatregelen getroffen kunnen worden, om 

 de bacterie op de plaats zelf te isoleeren. Het heerschen 

 van eene besmettelijke ziekte onder de ratten blijkt vooral 

 daaruit, dat, zoowel in, als buiten de holen, vele doode 

 exemplaren worden aangetroffen, en dat op de velden vele 

 zieke exemplaren voorkomen, die zich slechts moeilijk 

 uit de voeten kunnen maken bij dreigend gevaar. 



Op één punt wil ik ten slotte nog wijzen, en dat is, 

 dat het succes van dergelijke bestrijdingsmiddelen geheel 

 afhangt van het aantal ratten, dat op een bepaald op- 

 pervlak voorkomt. Er is n.1. slechts een beperkt aantal 

 ratten direct te besmetten door middel van het met 

 bacteriën geïnfecteerd voeder ; de verspreiding der epidemie 

 zal moeten geschieden van individu op individu. Hoe 

 meer ratten dus op een zeker oppervlak voorkomen, 

 des te meer kans zal er zijn, dat de een den ander in- 

 fecteert. Omgekeerd is het zeer goed denkbaar, dat het 

 aantal ratten zoo gering is, dat die infectie van rat op 

 rat niet plaats heeft, en dan kan van eene bestrijding 

 op deze wijze geen sprake zijn. Eene duidelijke illustratie 

 van dit geval leveren de proeven op Broughton Island 

 in Australië, door Dr. Danysz en Dr. Tidswell genomen, 

 tot bestrijding der konijnenplaag. Eerst hadden proeven 

 plaats met konijnen, die in kooien waren opgesloten, waarbij 

 dus de gezonde exemplaren gedwongen waren herhaaldelijk 

 met de zieke in aanraking te komen; daarna met konijnen, 

 opgesloten in groote open hokken, waar de aanraking tus- 



