— 457 — 



dat men eerst bij nadere beschouwing en vergelijking geneigd 

 wordt toe te geven, dat hier aan A. tenerum kan gedacht worden. 

 Van A. tenerum komen nog andere verscheidenheden voor, o. a. 

 A. scutum, ook wel A. Ghiesbreghtië genoemd, verder A. Lathomi 

 staande tusschen de voorgaande en A. Farleyense, ook wel beschouwd 

 als een variatie van A. scutum. 



Zooals men weet gelijkt het geslacht Adiantum, wat de plaatsing 

 der sporangiën-hoopjes, der sori, aangaat veel op Pteris, minder 

 de A. cuneatum en A. concinnum vormen, waar de sori klein en 

 min of meer niervormig zijn, dan wel A. macrophyllum waar zij 

 een lange strook langs den rand vormen. Op het eerste gezicht 

 zou men laatstgenoemde voor een Pteris kunnen houden, bij nadere 

 beschouwing is het verschil dadelijk op te merken. Bij Pteris 

 vindt men de sporangiën op den rand zelf van het blad ; het 

 indusium vormt de bedekking; bij Adiantum daarentegen zitten 

 de sporangiën op het indusium zelf, of beter gezegd, aan of op 

 den omgebogen bladrand. Wanneer men bij A. cuneatum, de spor- 

 angia schijnbaar bedekkende klepjes oplicht, ziet men dat ze aan 

 den onderkant van die klepjes vastzitten. Bij Pteris dus blijven 

 de sporangia zitten, wanneer men het indusium oplicht, bij Adiantum 

 gaan de sporen mede ; de rand van het blad is daar dus omgeslagen 

 en draagt de sporangia. Bij A. Farleyense is echter de rand niet 

 omgeslagen, maar plat gebleven en draagt zoodoende tot vermeer- 

 dering van het bladoppervlak mede. 



Nu is het eigenaardig, dat een in de kweekerij van den heer 

 Hartlieb te Rotterdam, onder een aantal uit sporen van A. scutum 

 gekweekte planten, een vorm is gevonden, die zeer veel op A. 

 Farleyense gelijkt. De sporen vorming is onderdrukt en in vorm 

 en grootte naderen de blaadjes, die van laatstgenoemde plant. Zij 

 zijn niet geheel zoo groot, wat meer ingesneden dan de gewone 

 vorm en de rand is omgeslagen of liever omgebogen, maar draagt 

 geen sporangiën. Opmerkelijk is het, dat het jonge blad geheel 

 den indruk maakt van sporen te zullen voortbrengen, maar later 

 wijkt de rand af, blijft (op de doorsnede haakvormig) omgebogen 

 en van sporen geen sprake. 



De plant heeft de stevige stelen van A. scutum, zoodat de 

 bladeren goed rechtop staan en niet zoo overhangen, als bij A. 

 Farleyense, ze hebben dus een voor de binderij niet gering te achten 

 goede eigenschap. Het uitstoelingsvermogen is ook bevredigend. 



