— 490 — 



en exploitatie, overgaat, zich tevreden stellen met de uit- 

 komsten van de laatste één, twee jaren in het ver- 

 leden kan men niet teruggrijpen ! 



Vele planters achten de waarneming voor de door hen 

 gedreven kuituur van weinig belang — en laten haar na. 

 Doch wie garandeert, dat misschien reeds binnen 10 jaar 

 de kuituur van heden is te gronde gegaan, of zelfs zonder 

 dat treurige einde, vervangen door eene andere? En wan- 

 neer de nieuwe kuituur er nu eene is, die erg nauw luistert 

 naar klimaatsinvloeden, (zooals Deli-tabak bijv.), is het dan 

 niet doodjammer, als men zich de geringe moeite van het 

 waarnemen in de voorafgaande jaren niet heelt getroost? 



Het is eerder begrijpelijk, dat een administrateur eener 

 landbouwonderneming weinig lust heeft om weerwaar- 

 nemingen te beginnen, dan dat de maatschappijen, aan 

 wie die ondernemingen toebehooren, er koel tegenover 

 blijven. Immers tegen den tijd, dat de resultaten iets 

 waard worden, gaat de administrateur wel zoowat weg, 

 en zou dus „alleen voor een ander" hebben gewerkt; iets 

 waar 'n Hollander al een gruwelijken hekel aan heef t. Maar 

 de onderneming blijft bestaan — dat willen wij ten minste 

 hopen — en daarom ligt het m.i. meer op den weg der di- 

 recties van zichzelve een lang leven toeschrijvende maat- 

 schappijen, om te besluiten mee te doen aan de verzame- 

 ling van de noodige gegevens voor een nauwkeurige kli- 

 maatsbeschrijving van Java. 



Hoe deze gegevens kunnen worden verwerkt, op een 

 wijze, die het meerendeel der waarnemers waarschijnlijk 

 niet vermoed heeft, — daarvan geeft de hier in bespreking 

 zijnde verhandeling van Dr. van Bemmelen een voorbeeld, 

 hetwelk dunkt mij belangrijk genoeg is, om nog wat nader 

 te worden bezien. 



Het is bekend, dat vele onzer kultuurplanten gevoelig 

 zijn voor langdurige droogte. Sommige reeds voor droogten 

 van een week, de meesten echter voor droogten van langen 

 duur. Voor ieder is wel zoo ongeveer een fatale termijn 



