68. 



EENIGKE MEDEDEELINGEN OYER ROODE RIJST 



DOOR 



J. E. tan der Stok. 



Ten aanzien van de kleurkenmerken van de rijstkorrel gelden 

 nog vele misvattingen en het mag wel niet overbodig heeten een 

 en ander hieromtrent in het rechte spoor te brengen. 



Met de rijstkorrel of braskorrel bedoelen wij hier de van de kafjes 

 ontdane, dus gedopte schijnvrucht of gabahkorrel. De rijstkorrel 

 bestaat dan uit het zaadje omgeven door zaadhuid en vruchtwand, 

 welke beide zaadbekleedselen te zamen het zoogenoemde zilvervlies 

 uitmaken. 



Vrij algemeen hoort men op Java de meening verkondigen, dat 

 de roode en zwarte kleur van de rijstkorrels niet slechts het zil- 

 vervlies betreffen, maar dat deze kleuren ook in de kern zetelen. 

 Zoo vinden wij, om een enkel voorbeeld aan te halen, deze mee- 

 ning uitgesproken in een verhandeling over rijstqualiteiten van 

 de hand van een praktisch rijstkenner van goeden naam: „De 

 zuivere roode rijst met doordrongen roode korrels, komt uit het 

 Tangerangsche en gaat in hoofdzaak naar de arakstokerijen. 



Van de zwarte ketan hoort men eveneens niet zelden verzekeren, 

 dat hier de kern, dus het endosperm zwart gekleurd is. Deze op- 

 vatting is nu zoowel voor de rijst als voor de ketankorrels onjuist; 

 de bovenbedoelde roode en zwarte kleur is namelijk steeds gelo- 

 caiiseerd in het zilvervlies. Men kan zich hiervan overtuigen door 

 het vlies voorzichtig geheel van de korrel te verwijderen, waarna 

 altijd een kleurlooze of witte kern overblijft. Verwijdert men echter 

 het vlies slechts ten deele dan kan, doordien de roode of zwarte 

 kleur van het resteerende gedeelte van het vlies door het endos- 

 perm heen zichtbaar blijft, de kern een roode of zwarte schijn 

 aannemen, waardoor misverstand mogelijk wordt. 



In tegenstelling met het endosperm van maïskorrels, waarin men 



