— 548 — 



In deze reeks neemt V, door het lage slibgehalte een 

 bijzondere plaats in. Van de overige vijf, onderling weinig 

 uiteenloopende, kan men zeggen, dat in opgelosten staat 

 2 tot 6 maal meer kalk, en 3 tot 13 maal meer kali, in het 

 rivierwater voorkwam, dan in het slib daarin ; phosphorzuur 

 daarentegen evenveel tot 3 maal minder. 



In al deze gevallen hebben wij met zeer slibrijke rivieren 

 te doen. Is de rivier slibarm, gelijk de Serajoe (V), waar 

 zij uit het vulkanische terrein der afdeeling Wonosobo 

 komt, dan komt men liefst tot 1\ X meer phosphorzuur, 

 38 X meer kalk, en meer dan 100 X meer kali in op- 

 lossing, dan in het slib ! 



Cijfers, door anderen gevonden, hebben helaas ! altijd be- 

 trekking, of op het water, öf op het slib. 



Zoo bepaalde Kobus x ), voor de phosphorzuur-gehalten 

 van het slib van eenige leidingen in Oost-Java cijfers tus- 

 schen 1.05 en 3.15 %, en voor de kali— 0.57 tot 1.48 %. 

 De bijbehoorende slibcijfers in aanmerking nemende, vind 

 ik, dat met het slib 1.4 tot 3.2 m/L. phosphorzuur, en 0.6 

 tot 1.5 m/L. kali werd opgebracht; deze bedragen vallen 

 geheel binnen de grenzen door mij waargenomen. Kalk 

 heeft Kobus niet bepaald, wel stikstof. 



Vijf jaren later publiceerde de bekende waterstaatsin- 

 genieur Homan van der Heijee 2 ) een reeks onderzoekingen 

 aan een 5-tal suikerfabrieken verricht, naar aanleiding van 

 het voorafgaande onderzoek van Kobus. Daarin treft men, 

 ook alweer alléén voor het slib, de navolgende cijfers aan : 



1) Arch. d. Java Suik.-Ind. 1899, p. 104?». 



2) Arch. d. Java-Suik-Ind. 1904, p. G69. 



