— 554 — 



daarop eenen grooten invloed. Als gemiddelde kan men 

 aannemen, een opbrengst van 1,4 — 1,6 ton droge vezel 

 per bouw per jaar. (Er zijn mij evenwel ook streken be- 

 kend, waar die opbrengst de 2 ton verre overtreft.) 



Met het handtrektoestel kan een geoefend arbeider op 

 den duur niet meer dan 3 K. G. droge vezel per dag be- 

 reiden. Voor de verdere werkzaamheden als het splij- 

 ten der bladscheeden, het aangeven der linten, enz. zijn 

 nog 2 jongens noodig. Voor het verwerken van een aan- 

 plant \an eene halve bouw groot, zullen bij een vezelop- 

 brengst van IJ ton per bouw, die 3 menschen dus noodig 

 hebben omstreeks 250 werkdagen. Bij een loonstandaard 

 voor den trekker van 30 cent per dag, en voor de jongens 

 van 25 cent te samen, bedragen de kosten van het ont- 

 vezelen 250 X f 0,55 = f 140.—. Hierbij wordt verkregen 

 eene hoeveelheid van 750 K. G. vezel, die bij eene markt- 

 prijs van f 0,47 per K. G. eene waarde vertegenwoordigt 

 van ongeveer f 350.—. Neemt men na voor de kosten 

 van het persen, het vervoer naar de zeehaven, het trans- 

 port naar Europa, enz. een bedrag aan onkosten van 

 f 0,15 per K. G., wat voor 750 K. G. dus ongeveer f 110.— 

 is, dan blijft er nog een netto winst over van f 350 — 

 f 140 — f 110 = f 100.— per | bouw of f 200.- per 

 bouw. Daar alle kosten vrij ruim genomen zijn, zal in 

 werkelijkheid de winst per bouw belangrijk meer bedragen. 



Totaal zijn op het oogenblik op Java ongeveer 2000 

 bouw met Manila beplant, aanplantingen beneden de 10 

 bouw groot niet mede gerekend. Eene belangrijke kui- 

 tuur is de Manila-hennep voor Java dus nog niet te noemen 

 en of ze dat ooit zal worden, betwijfel ik wel. Het ont- 

 vezelen van grootere aanplantingen levert daarvoor te 

 groote moeilijkheden op. Gebrek aan werkvolk en daarmede 

 gepaard gaande hooge loonen, maken in vele streken van 

 Java ook het handontvezelen voor den Europeeschen on- 

 dernemer nauwelijks winstgevend. 



Zooals ik boven reeds opmerkte, komt minstens 25 per- 



